Hardenberg ontwikkelt eigen maatlat voor gezonde, groene gebiedsontwikkeling

Het initiatief kwam rechtstreeks uit de gemeenteraad. Zij wilden duurzame gebiedsontwikkeling niet overlaten aan losse interpretaties, maar stevig verankeren in het besluitvormingsproces. Samen met stedenbouwkundigbureau POSAD Maxwan ontwikkelde Stichting W/E adviseurs een maatlat die concreet maakt wat Hardenberg belangrijk vindt: gezondheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

De kracht zit in de combinatie van:

• Inhoud: van hittestress en groene netwerken tot inclusieve buitenruimte
• Proces: co-creatie tussen gemeenteraad, stedenbouwers en adviseurs
• Toetsbaarheid: inzicht in scores per thema, per fase en per ambitie

De maatlat kijkt niet alleen naar het eindbeeld, maar neemt alle fases van gebiedsontwikkeling mee: van context en structuur tot inrichting en beheer. In elke fase wordt beoordeeld hoe een plan scoort op de drie centrale thema’s:

• Klimaatadaptatie: zoals hittestress, droogte en wateropvang
• Biodiversiteit: denk aan natuurinclusief bouwen en ecologische verbindingen
• Gezondheid: veilige buurten, gezonde mobiliteit en toegang tot voorzieningen

In plaats van achteraf te toetsen of iets duurzaam is, maakt de maatlat het gesprek aan de voorkant mogelijk: hoe ambitieus willen we zijn? Welke thema’s vinden we belangrijk? Wat is voldoende, en waar dagen we extra uit?

“De maatlat laat per fase zien wat een plan echt doet voor klimaat, biodiversiteit en gezondheid. Daardoor kun je veel bewuster kiezen: wat vinden we belangrijk, waar ligt de lat, en waar moeten we bijsturen.”

– Ryan Adriaanse, adviseur bij Stichting W/E adviseurs

Dat leidt tot betere gesprekken en betere plannen. De maatlat wordt inmiddels getest op concrete projecten in de gemeente. De visuele opbouw helpt bij het gesprek tussen beleidsmakers, ontwerpers en marktpartijen, en laat in één oogopslag zien waar nog winst te behalen valt.

Wat kun jij hieruit meenemen?

1. Zorg voor bestuurlijk draagvlak – Ambitie begint bij de raad, niet alleen bij beleid.
2. Gebruik de maatlat als gespreksstarter – Niet als vinklijstje, maar als hulpmiddel om keuzes te maken.
3. Pas het aan op je eigen context – Geen model van buitenaf, maar een maatlat die aansluit op jouw lokale situatie.

Meer weten?

Ben je benieuwd hoe dit project precies tot stand kwam: en waarom juist de gemeenteraad van Hardenberg het initiatief nam? VNG Magazine schreef er een uitgebreid artikel over, met aandacht voor de unieke samenwerking tussen raad, ontwerpers en lokale partners:
Raadsprogramma: een masterpiece van participatie (VNG.nl)

Wil je voor jouw gemeente ook een maatlat op maat?
Laat het weten: neem contact op met Ryan Adriaanse. We denken graag met je mee.