W/E adviseurs viert jubileum met inspiratiesessie met gemeenten

Het 40-jarig jubileum van Stichting W/E Adviseurs werd in oktober gevierd, op gepaste wijze: met een inspiratiesessie voor gemeenten. Eerder werd al een sessie voor corporaties gehouden.

‘Elk gebouw is een milieudelict’

Deze uitspraak zou je niet verwachten van een directeur van een grote bouwonderneming. Toch is Onno Dwars,  CEO van Ballast Nedam Development, hier stellig in. Zijn bedrijf heeft de 17 Sustainable Development Goals van de VN omarmd en daar wordt veel werk van gemaakt. Dwars liet in zijn bevlogen presentatie zien waar het op uitdraait als we allemaal doorgaan als gewoonlijk. Zeker een laag gelegen land als Nederland is erg kwetsbaar voor klimaatverandering, dus moeten we voorop lopen in duurzaamheid. ‘Wij zien tot nu toe duurzaamheid als minder slecht handelen. Duurzaamheid begint pas bij nul-op-de-meter, het is geen einddoel. Het moet radicaler’. Die koers legt Ballast Nedam overigens geen windeieren. ‘Met duurzaamheid kun je geld verdienen. We maken meer omzet en verdienen meer’. De MPG wordt overigens wel een uitdaging, meent Dwars. Zeker voor hoogbouw wordt het moeilijk om volledige circulair te bouwen.

Onno Dwars

Levensverwachting heeft een relatie met de plek waar je woont

Onno Dwars hield ook een pleidooi voor gezonde woningen in een gezonde omgeving. Het is bekend dat mensen die bijvoorbeeld vlak bij een snelweg wonen korter leven door uitstoot van onder meer fijnstof. Maar ook andere factoren zijn van belang, zoals groenvoorzieningen, geluid etc. ‘In Amsterdam zijn de huizen veel duurder dan bijvoorbeeld in Zwolle, maar eigenlijk betaal je daar meer voor een vroege dood’. Schokkend was ook een infographic van de gemeente Utrecht, die liet zien dat het aantal gezonde levensjaren in een achterstandswijk als Overvecht 10 jaar lager ligt dan in de ‘goede’ wijk Utrecht Oost. ‘Bij de bouw willen wij dus zoveel mogelijk kijken naar gezonde woningen in een gezonde omgeving. Extra groen middelt zich per woning uit tot een verwaarloosbaar bedrag. Maar je hebt dan wél woningen waar  je misschien wel 5 jaar langer kunt leven.

De CEO had ook een boodschap voor W/E adviseurs én voor de gemeentevertegenwoordigers in de zaal. ‘Kijk anders naar je uitvraag. Een hoge GPR-score is een mooi uitgangspunt, maar koppel je ambitie ook aan ‘zachte’ factoren als huisartsenbezoek en criminaliteit. Voer je eigen kompas bij je duurzaamheidsadviezen. Wees niet bang dat de markt er nog niet aan toe is; die is al lang zover’.

‘Duurzaamheid als norm is geland. Nu is versnelling nodig’

John Mak, directeur/bestuurder, gaf een terug- en vooruitblik op 40 jaar Stichting W/E adviseurs. De eerste projecten na de oprichting in 1979 waren voor bewonersgroepen die te maken hadden met blokverwarmingsystemen die niet functioneerde. W/E adviseerde bewonersgroepen, stookkostencomités en woningbouwverenigingen hoe die problematiek structureel aan te pakken. Dat mondde uit in het Handboek Energiebesparing bij Blokverwarming en een multimediale campagne ‘Kijk U Rijk’, beide in opdracht van het toenmalige ministerie VROM.

In de jaren ’80 had W/E ook al een belangrijke rol in de eerste ecologische woningen in Nederland, in Goirle. Met een serre over twee verdiepingen, lage temperatuur wandverwarming, gevelcollectoren, lokale verwarming, natuurlijke ventilatie en milieuverantwoord materiaalgebruik. Bij gebiedsontwikkeling in Haarlemmermeer adviseerde we over zonnig verkavelen, met een zuinige wijk en landelijke publicaties over passieve zonne-energie als resultaat. Die wisselwerking tussen advies, onderzoek en kennisoverdracht is wat W/E bijzonder maakt.

Hoogtepunten in de jaren negentig waren E’novatie, Ecolonia en de Handleiding Duurzame Woningbouw, alle toonbeelden van kennisontwikkeling en -overdracht. E’novatie was een landelijke demonstratie van energiezuinig en comfortabel renoveren van naoorlogse woningen. Ecolonia was de eerste demonstratiewijk waar een scala aan technieken werden toegepast. De Handleiding Duurzame Woningbouw was halverwege de jaren negentig het beleidshulpmiddel om duurzaam bouwen in de praktijk te brengen. Het zette de gemoederen in beweging en was een opstap naar GPR en via Eco-Quantum naar de huidige MilieuPrestatie Gebouwen.

In 2004 startte een implementatietraject met GPR Gebouw als hulpmiddel voor het maken van afspraken over duurzaamheid met een brede thematiek. Achttien gemeenten en in hun kielzog ontwikkelaars, corporaties en architecten deden mee. De aanpak bleek zeer succesvol, zorgde voor draagvlak bij ontwikkelaars en was de opmaat van de invulling van milieu in het Bouwbesluit.

W/E ondersteunde organisaties met het opstellen van een visie op duurzaamheid, het inbedden in de organisatie en de stap van woorden naar daden. Uiteraard tal van gemeenten, maar ook corporaties en grote organisaties als ProRail en NS. Voor en met hen ontwikkelden we een Stationscan Duurzaamheid, een speciale versie van GPR. Op initiatief van en met de gemeenten Groningen en Tilburg ontwikkelden we GPR Stedenbouw, met corporaties en onderhoudsbedrijven GPR Onderhoud. Beide met als doel om voor die opgaven het maken van keuze met inzicht in duurzaamheid makkelijker te maken. Meten is weten.

‘Duurzaamheid is intussen geland in de bouwwereld’, constateerde Mak. ‘Nu is er een wel een serieuze versnelling nodig, als we de doelen op klimaat en circulariteit willen bereiken’. W/E doet dat onder meer voor gemeenten, corporaties en vastgoedbeleggers met routekaarten richting energieneutraal en circulair’. We blijven ons met en voor opdrachtgevers maximaal inzetten met onderzoek, advies en kennisoverdracht gericht op een gezonde en leefbare wereld.

John Mak, directeur/bestuurder bij Stichting W/E adviseurs gaf een terug- en vooruitblik op 40 jaar duurzaam bouwen. ‘Vanaf de jaren ’70 werd er al geëxperimenteerd met duurzaam bouwen, en later is duurzaam bouwen steeds belangrijker geworden. Net als kennisoverdracht. Samen met de gemeente Tilburg is W/E gestart met GPR, waarmee duurzaamheidsthema’s kunnen worden uitgedrukt in rapportcijfers, zodat bouwers én gemeenten het precies over hetzelfde hebben bij duurzaamheidsnormen. ‘Duurzaamheid is intussen geland in de bouwwereld’, constateerde Mak. ‘Nu is er een versnelling nodig. W/E doet dat onder meer met routekaarten richting energieneutraal’.

Leren van het verleden

John Mak was in de jaren ‘80 actief in de stadsvernieuwing in Rotterdam. De ervaring met de aanpak van de stadsvernieuwing is volgens hem leerzaam en bruikbaar bij de opgave van nu, de energie- en circulaire transitie. . Indertijd werkte hij in een stadsvernieuwingswijk om de belangen van de bewoners in te brengen. Dat gebeurde in een projectgroeporganisatie en in planteams. De projectgroeporganisatie betekende dat ambtenaren in de wijk gestationeerd waren, met korte lijntjes naar de bewonersorganisatie. Met deze aanpak is draagvlak bij bewoners gevonden voor renovatie en sloop/vernieuwbouw van tienduizenden woningen. Bij de energietransitie opgave zoeken gemeenten draagvlak bij bewoners, en dan zijn de lessen van de stadsvernieuwing uit de jaren 70 en 80 bruikbaar. Een uitgebreid verslag van dit onderdeel leest u hier.

Sneak preview GPR-Vastgoed

Als laatste kwam Pieter Nuiten van W/E adviseurs aan het woord over onze nieuwe software applicatie GPR Vastgoed. Dit pakket geeft de duurzaamheidsprestaties van gebouwen op de kaart weer. Daaraan kan veel openbare en specifieke informatie aan worden gekoppeld, zoals energieverbruiksgegevens, lucht- en geluidkwaliteit en leefbaarheid.

Ook de doorrekening die het PBL binnenkort beschikbaar stelt aan gemeenten kan worden ingevoerd in het systeem. GPR Vastgoed is daarmee een krachtig middel om zowel op strategisch als op operationeel niveau de juiste richting te bepalen voor de transitie in de wijken.

Interesse?

  • Werkt u bij een gemeente en heeft u ook interesse in deelname de volgende keer? Laat het ons weten! Mail naar Ruud van Vliet
  • Voor meer informatie over GPR Vastgoed kunt u contact opnemen met Pieter Nuiten . Hij is van harte bereid een demonstratie te geven bij uw gemeente en nader toe te lichten wat de waarde van GPR Vastgoed is voor u.