Berichten

Cees Leenaerts van W/E adviseurs geeft toelichting TOjuli op bijeenkomst Lente-akkoord

Op 19 november organiseerde het Lente-akkoord een ZEN Platformbijeenkomst in het teken van oververhitting. ZEN staat voor Zeer Energiezuinige Nieuwbouw. Cees Leenaerts van W/E adviseurs was een van de sprekers. Hij gaf onder meer een toelichting op het onderzoek dat W/E adviseurs verrichtte voor het ministerie van BZK. 

Naast drie nieuwe eisen voor BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw) is er door BZK onlangs een grenswaarde voor temperatuuroverschrijding vastgesteld, op basis van onderzoek van W/E adviseurs. Nieuwbouwwoningen zonder actieve koeling dienen aan deze grenswaarde te voldoen. De nieuwste huizen zijn zo goed geïsoleerd dat vooral in de zomer hittestress kan optreden.

TO-juli

Cees Leenaerts gaf een toelichting op de gebouwsimulatieberekeningen die W/E heeft uitgevoerd, en naast het indicatiegetal TOjuli heeft gehouden dat de nieuwe BENG norm NTA 8800 berekent. Bij die berekeningen zijn tal van data gebruikt, tot aan uurlijkse KNMI-gegevens toe. Daarnaast is onderzocht wat de effecten zijn van diverse maatregelen tegen oververhitting van woningen, zoals zonwering, zonwerend glas en spui-ventilatie. Dit heeft geleid tot het advies aan BZK over een nieuwe zomercomfort eis, in de vorm van een maximaal toelaatbare waarde voor TOjuli.

ir. Cees Leenaerts

Duidelijk is dat bouwers al in de ontwerpfase rekening moeten gaan houden met oververhitting en de TOjuli eis. Naast zonwering en spuiventilatie valt de denken aan geveloriëntatie, raamgroottes, overstekken en koeling door de warmtepomp. Spuiventilatie, en dan met name zomernachtventilatie, is vooral zinvol bij zware traditionele (beton)bouw. Met nachtventilatieluiken kan koele lucht ‘s nachts de woning in, terwijl deze luiken ook inbraak-, regen- en insectenwerend zijn. Voor lichte (houtskelet)bouw is een extra voorziening aan te raden: een automatisch regelsysteem voor de deze ventilatieluiken. Zolang het buiten koeler is dan buiten staan laten ze lucht binnen, zodra het buiten warmer wordt dan binnen gaat het weer dicht.

Daarnaast presenteerde Harm Valk (Nieman RI) de doorrekeningen van de definitieve BENG-eisen op 12 praktijkprojecten. Ook heeft hij de TOjuli voor deze woningen doorgerekend. Claudia Bouwens van Lenteakkoord en Atze Boerstra (BBA) gingen in op een onderzoek onder bewoners van energiezuinige nieuwbouw, met name naar de ervaringen met comfort. Carl-peter Goossen (DNA in de Bouw) besprak een ontwerptool om nieuwbouwwoningen koel te houden.

Meer informatie

  • Meer informatie over de grenswaarde voor temperatuuroverschrijding: W/E adviseurs Pieter Nuiten en Cees Leenaerts.
  • Binnenkort verschijnt het verslag over de ZEN-platformbijeenkomst op de website van LenteAkkoord.

 

Alles wat je weten moet over BENG nu in gratis E-book

Alles wat je weten moet over BENG: het staat nu in het E-book van Duurzaam Gebouwd. Vanaf 1 juli 2020 moeten alle vergunningsvragen voor nieuwbouw voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen.

TOjuli

In het gratis E-book ook aandacht voor de TOjuli eis, die tegelijkertijd wordt opgenomen in de eisen. Deze eis van 1,0 moet voorkomen dat woningen warmte te lang vasthouden.

Dit op basis van het rapport ‘Grenswaarden zomercomfort nieuwe woningen in Bouwbesluit van W/E adviseurs. De grenswaarde is maximaal 1,0. Overstijg je deze waarde, dan kun je aan de hand van een dynamisch simulatieprogramma alsnog aantonen dat het risico op oververhitting acceptabel blijft. De grenswaarde voor de Gewogen Temperatuuroverschrijding (GTO), conform vastgestelde uitgangspunten voor de berekening, wordt gesteld op 450 uur.

Binnenklimaat leefbaar houden

Pieter Nuiten van W/E: ‘Koeling is geen nice to have, maar een must have om het binnenklimaat leefbaar te houden. Producten en technieken als automatische zonwering, spui- of zomernachtventilatie krijgen daarmee een belangrijkere functie’.

Meer weten?

 

Bijeenkomst Lente-akkoord over hittestress

Op 19 november organiseert het Lente-akkoord een ZEN Platformbijeenkomst die geheel in het teken staat van oververhitting. ZEN staat voor Zeer Energiezuinige Nieuwbouw.

De drie BENG-eisen zijn definitief (Bijna Energie Neutraal Gebouw). Daarnaast is er door BZK onlangs een grenswaarde voor temperatuuroverschrijding vastgesteld, op basis van onderzoek van W/E adviseurs.

Nieuwbouwwoningen zonder actieve koeling dienen aan deze grenswaarde te voldoen. De nieuwste huizen zijn zo goed geïsoleerd dat vooral in de zomer hittestress kan optreden. In de ontwerpfase meer rekening houden met de geveloriëntatie, woningindeling en koeling door de warmtepomp zijn oplossingsrichtingen.

TO Juli

Een temperatuursoverschrijdingsberekening voor de warmste maand juli (TO Juli) kan realistische adviezen opleveren. Hoe werkt de Temperatuur Overschrijding Juli berekening? Wat betekent deze voor uw woningen? Tijdens de ZEN platformbijeenkomst op 19 november willen we hier duidelijkheid in scheppen.

Daarnaast presenteert Harm Valk (Nieman RI) de doorrekeningen van de definitieve BENG-eisen op 12 praktijkprojecten. Ook heeft hij de TO Juli voor enkele van deze woningen doorgerekend.

Meer informatie

 

Factsheet over grenswaarde temperatuuroverschrijding

Stichting W/E adviseurs werkte voor het ministerie de temperatuuroverschrijdingseis (TOjuli) uit. Deze is per 1 juli 2020 verplicht. Maar hoe werkt de eis precies? U leest er alles over in de nieuwste ZEN factsheet van LenteAkkoord

Woningen koel houden

In een gezond en comfortabel huis is het niet snel te warm. Ook niet gedurende een lange en hete zomer. Bij nieuwbouw zijn slimme maatregelen nodig die de bewoners in staat stellen de woning koel te houden. Gezien de klimaatverandering wordt dat steeds belangrijker.

Eisen aan nieuwbouwwoningen met TOjuli

In de bouwregelgeving is hier tot nu toe geen aandacht aan gegeven. Dat verandert met ingang van 1 juli 2020. Dan wordt voor nieuw te bouwen woningen een grenswaarde gesteld aan de kans op temperatuuroverschrijding. Deze kans wordt aangeduid met het TOjuli-getal. Hoe kleiner dit getal, hoe kleiner het risico van oververhitting. Dus hoe groter de kans dat de woning ook in de zomer comfortabel is.

Hoe TOjuli wordt berekend, staat in de NTA 8800. In de ZEN factsheet Eisen aan temperatuuroverschrijding in nieuwe woningen wordt toegelicht wat het indicatiegetal inhoudt en hoe de berekening plaatsvindt.

Adviseur Cees Leenaerts van W/E werkte mee aan dit factsheet.

Bijeenkomst ‘Oververhitting’ op 19 november

Op 19 november organiseert het Lente-akkoord een ZEN Platformbijeenkomst die geheel in het teken staat van oververhitting. ZEN staat voor Zeer Energiezuinige Nieuwbouw.

Meer informatie

ir. Pieter Nuitenir. Cees Leenaerts

W/E adviseurs draagt bij aan nieuwe bouwnorm om oververhitting in woningen te voorkomen

De minister van BZK gaat de bouwsector verplichten tot het verkleinen van het risico op oververhitting in een woning. Dit doet zij via een nieuwe eis in de bouwregelgeving. Dit geldt voor nieuwbouw die vanaf medio 2020 wordt opgeleverd. W/E adviseurs heeft in opdracht van RVO het onderzoek voor de normering verricht.  

We worden geconfronteerd met steeds warmere zomers. Hiermee neemt de noodzaak om maatregelen te treffen tegen oververhitting toe. Nieuwe woningen worden zo energiezuinig mogelijk gebouwd. Woningen houden daardoor hun warmte meer vast. In de zomer kan dat problemen opleveren. Hogere binnentemperaturen leiden tot gezondheidsrisico’s en overlast.

Energiezuinige nieuwbouw

Om zoveel mogelijk energie te besparen, moet worden voorkomen dat achteraf inefficiënte mobiele airco’s worden geïnstalleerd om de binnentemperatuur op een acceptabel niveau te houden. Door een goed ontworpen gebouw kan dit worden voorkomen. De nieuwe eis kan in de praktijk tot verschillende maatregelen leiden.

Bijvoorbeeld dat – bij oplevering van een nieuwe woning – zonwering aanwezig is, dat er goed nagedacht is over de ventilatie binnen woningen en/of dat er rekening gehouden is met de ligging van de woning ten opzichte van de zon. De nieuwe eis ten aanzien van oververhitting gaat gelijktijdig per 1 juli 2020 in met de eisen voor bijna-energieneutrale nieuwbouw (BENG).

Onderzoek criterium grenswaarde

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) heeft W/E-adviseurs onderzoek laten verrichten naar het criterium en de grenswaarde om het risico op oververhitting in nieuwbouwwoningen te beperken. Dit resulteerde in het rapport ‘Grenswaarden zomercomfort nieuwe woningen in Bouwbesluit’. Op basis hiervan adviseerde RVO.nl het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties om TOjuli op te nemen in de bouwregelgeving (Advies eis vermindering risico oververhitting nieuwbouwwoningen in Omgevingsregeling).

Toelichting eis

Voor nieuw te bouwen woningen zal in de bouwregelgeving een grenswaarde worden opgenomen voor TOjuli. Dit is een indicatiegetal waarmee per oriëntatie van het gebouw inzicht gegeven wordt in het risico op temperatuuroverschrijding. De TOjulivolgt uit de Energieprestatieberekening conform NTA8800. De grenswaarde wordt gesteld op een maximale waarde van 1,0.

Een temperatuuroverschrijdingsberekening met een dynamisch simulatieprogramma kan specifieker voorspellen wat het risico op temperatuuroverschrijding is. Indien de TOjuli de grenswaarde van 1,0 overstijgt mag aan de hand van een dynamisch simulatieprogramma alsnog aangetoond worden dat het risico op oververhitting acceptabel blijft.

De grenswaarde voor de Gewogen Temperatuuroverschrijding (GTO), conform vastgestelde uitgangspunten voor de berekening, wordt gesteld op 450 uur. Bovenstaande zal in de bouwregelgeving worden opgenomen en nader worden uitgewerkt.

Meer weten?

Bijeenkomst ‘de vergeten koeltevraag in de energietransitie’

Save the date! Op donderdag 26 september houdt de ‘werkgroep Koelte Alliantie’ een bijeenkomst over de grote energievraag die op ons af komt in verband met het koelen van gebouwen. W/E adviseurs is een van de leden van de werkgroep.

Van gas los, maar hoe zit het met de koeltevraag?

Het is één van de grote vraagstukken van deze tijd: de omslag naar hernieuwbare energie. Vanuit de druk om van het aardgas af te gaan, zijn veel gemeenten bezig plannen te ontwikkelen voor warmtenetten. Grootschalig, vaak samen met woningcorporaties, want “dat zet tenminste zoden aan de dijk”.

Een wijk met een warmtenet is dan inderdaad van het gas af, maar ’s zomers nog net zo heet als voorheen. Vanwege het opwarmende klimaat zullen er méér én warmere zomerdagen voorkomen. Hierdoor zal de behoefte aan koelte, en dus de vraag naar actieve koeling via bijvoorbeeld airconditioning, snel toenemen. Ook de energievraag die daarmee samenhangt  zal gaan stijgen.

De grote vraag is of het koeltevraagstuk wordt meegenomen in de Regionale Energiestrategie. En zo ja, hoe dan?

Hierover vindt op donderdag 26 september de bijeenkomst ‘de vergeten koeltevraag in de energietransitie’ plaats in Utrecht. Tijdens deze bijeenkomst gaan wij met elkaar in gesprek over dit vraagstuk. Deelnemers krijgen ruimschoots de gelegenheid om ervaringen en ideeën met elkaar te delen. Mogelijke vragen zijn: Welke rol speelt gezondheid in dit vraagstuk? Welke rol kunnen normen spelen? Welke rol speelt gedrag van inwoners? We bouwen door op elkaars inbreng met als concreet resultaat: meer duidelijkheid over hoe de opgave in elkaar zit en wie wat kan doen.

Save the date!

Noteer de ochtend van 26 september 2019 alvast, de bijeenkomst vindt plaats in ANNE4Global in Utrecht van 10.00 tot 12.00 uur. Organisatoren zijn Klimaatverbond Nederland, Stichting W/E adviseurs, de Hogeschool van Amsterdam en Platform 31. Zij werken samen in de zg ‘werkgroep Koelte Alliantie’.

Nadere informatie volgt.

Voor W/E adviseurs neemt Pieter Nuiten deel in de werkgroep.

Onderzoek W/E adviseurs over hittestress op Nationaal Klimaatcongres

Op donderdag 13 juni vindt het Nationaal Congres Klimaatadaptatie plaats. Eén van de onderwerpen is hittestress en de extra vraag naar energie die dat oplevert voor koeling. W/E Adviseurs biedt daarvoor input met het onderzoek dat Pieter Nuiten heeft gehouden naar de toekomstige koudevraag in Nederland als gevolg van de klimaatverandering.

Niet alleen hitte komt aan de orden tijdens dit congres, maar ook droogte, wateroverlast en al deze thema’s in relatie tot de gebouwde omgeving, gezondheid etc. Minister Cora van Nieuwenhuizen-Wijbenga, coördinerend bewindspersoon voor klimaatadaptatie is één van de sprekers.

Sessie over de vergeten koeltevraag in de energietransitie

Vanwege het opwarmende klimaat zal de behoefte aan koelte snel toenemen, maar in de energietransitie wordt dit – op een enkele uitzondering na – nog niet meegenomen. Verschillende organisaties en kennisinstituten werken samen rond dit vraagstuk en delen in deze sessie hun recent opgedane kennis en waarnemingen. Er volgt een afsluitende discussie over hoe dit vraagstuk zowel in de Regionale klimaatAdaptatie Strategie (RAS) als de Regionale Energie Strategie (RES) een plaats kan krijgen.

Deze sessie wordt georganiseerd door Klimaatverbond NL, de de Hogeschool van Amsterdam en W/E Adviseurs, op basis van het onderzoek van Pieter Nuiten over dit onderwerp.

Hitte en gezondheid

Ook interessant is de sessie ‘Hitte en gezondheid: waar begin je en wat kun je morgen al doen? Eenzame, thuiswonende 75-plussers zijn de grootste kwetsbare doelgroep bij een hittegolf. In de Nationale klimaatadaptatiestrategie (NAS) proeftuin ‘Hittestress en gezondheid’ is in vier gemeenten onderzocht of de koppeling tussen kennis over eenzaamheid en hitte helpt om de meest hittegevoelige wijken te vinden.

Meer informatie

Eerder heeft Pieter Nuiten een artikel over hittestress en de koudevraag gepubliceerd in magazine Duurzaam Gebouwd. U kunt het hier downloaden.

Meer informatie over het onderzoek is op te vragen bij senior adviseur Pieter Nuiten.

Meer informatie over het congres en het programma is te vinden op de website van het congres