Berichten

Warmteplannen: begin bij de basis!

Van het gas los: in het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten aan de slag moeten met warmteplannen per wijk. Wanneer wordt de wijk aardgasvrij en welke techniek komt daarvoor in de plaats? Dat hangt mede af van de warmtevraag.

Er is nog niet veel ervaring opgedaan met warmteplannen. De plannen zijn vooral gericht op de infrastructurele ingrepen die de warmtetransitie vraagt. Die ingreep is in belangrijke mate afhankelijk van lokale factoren: welke warmtebron is aanwezig?

Stadsverwarming of warmtepomp?

In het geval van stadsverwarming ligt het voor de hand hier op aan te sluiten. Daarmee is echter niet per definitie sprake van CO2-emissiereductie. Die hangt af van de wijze waarop het warmtenet wordt gevoed. In de meeste gevallen is dat met aardgas. Een alternatief is op dit moment WKO (WarmteKoudeOpslag) in combinatie met een warmtepomp of een warmtepomp die op ventilatielucht is gebaseerd. Ook dan zal de elektriciteit van duurzame oorsprong moeten zijn.

Warmtevraag verlagen

Belangrijk voor de klimaatdoelen is in de eerste plaats een verlaging van de energievraag. Hoe minder energie er nodig is, hoe beter. Dit kan met de CO2-routekaart. Met dit rekenmodel kan de warmtevraag in kaart worden gebracht én de meest haalbare route worden uitgestippeld naar een CO2-neutale gebouwde omgeving. De routekaart geeft veel inzicht in de energiebehoefte en verbetermaatregelen. Dat maakt het gesprek met belanghebbenden eenvoudiger, en uiteindelijk ook het organiseren van de juiste infrastructuur.

Routekaart in de praktijk

De CO2-routekaart biedt op begrijpelijke wijze inzicht in de stappen die mogelijk zijn om de gebouwde omgeving te verduurzamen. In Breda en Tilburg heeft W/E adviseurs CO2-routekaarten uitgewerkt voor het bezit van woningcorporaties. Voor de gemeente Heusden is de CO2-routekaart gebruikt om de kwaliteit van de gemeentelijke gebouwen in beeld te brengen.

Meer informatie over de inzet van routekaarten

Project SmartTrans biedt gemeenten routekaart naar aardgasvrije wijken

 

 

Gemeenten stimuleren duurzaam bouwen: drie succesvolle voorbeelden

Steeds meer gemeenten willen duurzaam bouwen stimuleren. Juridisch is dit lastig: de Woningwet verbiedt het om meer te eisen dan het Bouwbesluit voorschrijft. Maar er zijn wel degelijk mogelijkheden.

Groene leges

De gemeente Den Haag heeft bijvoorbeeld een Groene legesverordening vastgesteld. Op basis daarvan kunnen initiatiefnemers een korting krijgen op de legeskosten en zo een deel van de meerkosten terugverdienen.

Korting op de grondprijs

De gemeente Zevenaar geeft korting op de grondprijs. De hoogte van de korting is gerelateerd aan de meerkosten die nodig zijn om duurzaam te bouwen.

Snellere procedure

De gemeente Overbetuwe steekt het meer procedureel in en garandeert initiatiefnemers een korte doorlooptijd wanneer zij méér kwaliteit realiseren.

GPR Gebouw als maatlatinstrument

In deze drie voorbeelden is GPR Gebouw onderdeel van de kwaliteitscriteria. Het is een praktisch middel om duurzaam bouwen inzichtelijk te maken en een oordeel te vormen over de resultaten. In Den Haag is de GPR-score bepalend voor de toekenning van de legeskorting. W/E adviseurs is de maker van de GPR software en heeft een grote groep Haagse ambtenaren opgeleid om de GPR-berekeningen te kunnen beoordelen.

In Zevenaar heeft W/E adviseurs samen met bbn-adviseurs een advies uitgewerkt waarin de meerkosten per GPR-ambitieniveau zijn uitgewerkt. Op basis van dit advies heeft de gemeente Zevenaar de subsidiebedragen vastgesteld. W/E adviseurs controleert de prestaties op basis van de uitgewerkte GPR-berekeningen die initiatiefnemers indienen in verband met de aanvraag van de korting.

Meer informatie

W/E adviseurs helpt gemeenten bij het ontwikkelen van effectieve stimuleringsmaatregelen voor duurzaam bouwen. Interesse hoe W/E u hierbij kan ondersteunen? Bel met of mail Ruud van Vliet, sectorspecialist gemeenten

 

Gemeenten zetten ambitie CO2-reductie om in daden

Gemeenten voelen de noodzaak om vol in te zetten op CO2-reductie, en steeds meer gemeenten zetten concrete stappen om dit doel te bereiken. Dat constateert Ruud van Vliet, senior-adviseur voor gemeenten bij W/E adviseurs in een terugblik op 2018.

Aantoonbare CO2-reductie

De aandacht voor klimaatverandering is nog nooit zo groot geweest. De urgentie wordt breed gevoeld. Gemeenten zijn, samen met hun partners (waaronder de woningcorporaties), een belangrijke aanjager voor verduurzaming van de gebouwde omgeving. Alleen, hoe borg je die duurzaamheid?

De ‘Lokale Routekaart naar CO2-neutraal’ van Stichting W/E adviseurs helpt daarbij.  Het geeft een scherp inzicht in de bestaande kwaliteit van gebouwen, en biedt ook de mogelijkheid om aan de hand van scenario’s inzicht te krijgen in de haalbare stappen richting CO2-neutraal. Op die manier wordt het mogelijk richting te geven aan uitvoering van ambities naar aardgasloos, energieneutraal of nul op de meter.

“Breda, Nijmegen en Tilburg hebben hier grote stappen in gezet”, zegt Van Vliet. “Afgelopen jaar hebben we de routekaart die aanvankelijk voor de huursector was ontwikkeld verder verbeterd en uitgebreid. In principe kunnen we voor alle gebouwen inzicht bieden hoe men CO2-neutraal kan worden. Voor de gemeente Heusden hebben we bijvoorbeeld alle gemeentelijke utiliteitsgebouwen doorgerekend. Komend jaar wil Heusden de volgende stap gaan zetten richting realisatie.”

Focus op energie, maar ook verder kijken

De meeste gemeenten focussen begrijpelijkerwijs op energie. Dit onderwerp staat zoals we weten centraal en we kunnen hier goed aan rekenen. “Het is fijn dat er daarnaast belangstelling komt voor materiaalgebruik en circulariteit, een onderwerp dat W/E adviseurs al ruim 20 jaar standaard meeneemt in GPR-berekeningen. We gaan komende tijd onderzoeken hoe we materialen, en hun herbruikbaarheid, een plek kunnen geven in de Lokale Routekaart”.

Mooie voorbeelden zijn projecten met Tilburg en Amsterdam. De gemeente Tilburg heeft circulariteit structureel onderdeel gemaakt bij het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. W/E adviseurs heeft hiervoor de ‘Roadmap Duurzame gebouwexploitatie ontwikkeld, en adviseert de gemeente bij renovatieprojecten op dit thema. Voor de gemeente Amsterdam hebben we onderzoek gedaan hoe een aanscherping van de MPG-eis een stimulerende werking heeft op circulair bouwen. Verder heeft W/E adviseurs onder andere de gemeente Den Haag geadviseerd hoe het nieuwe afvalbrengstation zelfvoorzienend kan worden.

Borging en verbreding

Veel gemeenten zijn licentiehouder voor GPR, het softwarepakket waarmee de duurzaamheidsprestaties van een gebouw kunnen worden berekend. Maar in de praktijk zien we vaak dat gemeenten de waarde van deze licentie nog onvoldoende benutten. Daarom zijn we in 2018 gestart met zogenaamde opfrissessies. In regionaal verband schetsen we de actuele ontwikkelingen rond de verduurzaming van de gebouwde omgeving. We laten vervolgens zien hoe GPR als hulpmiddel kan worden ingezet om inzicht te krijgen in de kansen. Daarbij denken we ook mee met oplossingen om bestuurlijke ambities concreet te vertalen en te borgen. Daarmee wordt duurzaam bouwen beleid robuust en meer structureel onderdeel van zowel beleid als realisatie.

In 2018 hebben we verschillende gemeenten hierbij ondersteund. Zo heeft de gemeente Den Haag een groene leges verordening vastgesteld waarin GPR-scores zijn opgenomen als voorwaarde voor een korting. De gemeente Overbetuwe beloont initiatiefnemers wanneer zijn onder andere GPR-scores laten zien voor hun project. Die beloning bestaat uit een garantie dat binnen een zekere termijn alle formele procedures zijn doorlopen.

Verder ondersteunde W/E adviseurs meerdere gemeenten bij het uitwerken van een uitvraag met hoge duurzaamheidsambities. Met behulp van GPR Gebouw vertalen we de ambities naar verifieerbare prestaties.

Vooruitblik 2019

Komend jaar bestaat W/E adviseurs 40 jaar. De urgentie voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving neemt nog steeds toe. De bereidheid om te handelen is groot.  Daarbij is het zaak niet alleen naar energie te kijken, maar ook de materialen mee te nemen. Circulariteit is niet iets wat volgt nadat we energie geregeld hebben, maar dient integraal te worden meegenomen in de planvorming.

Ons motto Moeilijke Materie Makkelijk Maken is hierbij van toepassing. Met behulp van onze instrumenten en de expertise die wij bieden zorgen we ervoor dat overheden, opdrachtgevers en uitvoerders handvatten hebben om duurzaamheid in de bouwpraktijk concreet, meetbaar en bespreekbaar te maken.

Mede namens al mijn collega’s van W/E adviseurs wens ik u een gezond en duurzaam 2019!

Ruud van Vliet

 

 

Portfolio Items