Berichten

W/E adviseurs viert jubileum met inspiratiesessie met gemeenten

Het 40-jarig jubileum van Stichting W/E Adviseurs werd in oktober gevierd, op gepaste wijze: met een inspiratiesessie voor gemeenten. Eerder werd al een sessie voor corporaties gehouden.

‘Elk gebouw is een milieudelict’

Deze uitspraak zou je niet verwachten van een directeur van een grote bouwonderneming. Toch is Onno Dwars,  CEO van Ballast Nedam Development, hier stellig in. Zijn bedrijf heeft de 17 Sustainable Development Goals van de VN omarmd en daar wordt veel werk van gemaakt. Dwars liet in zijn bevlogen presentatie zien waar het op uitdraait als we allemaal doorgaan als gewoonlijk. Zeker een laag gelegen land als Nederland is erg kwetsbaar voor klimaatverandering, dus moeten we voorop lopen in duurzaamheid. ‘Wij zien tot nu toe duurzaamheid als minder slecht handelen. Duurzaamheid begint pas bij nul-op-de-meter, het is geen einddoel. Het moet radicaler’. Die koers legt Ballast Nedam overigens geen windeieren. ‘Met duurzaamheid kun je geld verdienen. We maken meer omzet en verdienen meer’. De MPG wordt overigens wel een uitdaging, meent Dwars. Zeker voor hoogbouw wordt het moeilijk om volledige circulair te bouwen.

Onno Dwars

Levensverwachting heeft een relatie met de plek waar je woont

Onno Dwars hield ook een pleidooi voor gezonde woningen in een gezonde omgeving. Het is bekend dat mensen die bijvoorbeeld vlak bij een snelweg wonen korter leven door uitstoot van onder meer fijnstof. Maar ook andere factoren zijn van belang, zoals groenvoorzieningen, geluid etc. ‘In Amsterdam zijn de huizen veel duurder dan bijvoorbeeld in Zwolle, maar eigenlijk betaal je daar meer voor een vroege dood’. Schokkend was ook een infographic van de gemeente Utrecht, die liet zien dat het aantal gezonde levensjaren in een achterstandswijk als Overvecht 10 jaar lager ligt dan in de ‘goede’ wijk Utrecht Oost. ‘Bij de bouw willen wij dus zoveel mogelijk kijken naar gezonde woningen in een gezonde omgeving. Extra groen middelt zich per woning uit tot een verwaarloosbaar bedrag. Maar je hebt dan wél woningen waar  je misschien wel 5 jaar langer kunt leven.

De CEO had ook een boodschap voor W/E adviseurs én voor de gemeentevertegenwoordigers in de zaal. ‘Kijk anders naar je uitvraag. Een hoge GPR-score is een mooi uitgangspunt, maar koppel je ambitie ook aan ‘zachte’ factoren als huisartsenbezoek en criminaliteit. Voer je eigen kompas bij je duurzaamheidsadviezen. Wees niet bang dat de markt er nog niet aan toe is; die is al lang zover’.

‘Duurzaamheid als norm is geland. Nu is versnelling nodig’

John Mak, directeur/bestuurder, gaf een terug- en vooruitblik op 40 jaar Stichting W/E adviseurs. De eerste projecten na de oprichting in 1979 waren voor bewonersgroepen die te maken hadden met blokverwarmingsystemen die niet functioneerde. W/E adviseerde bewonersgroepen, stookkostencomités en woningbouwverenigingen hoe die problematiek structureel aan te pakken. Dat mondde uit in het Handboek Energiebesparing bij Blokverwarming en een multimediale campagne ‘Kijk U Rijk’, beide in opdracht van het toenmalige ministerie VROM.

In de jaren ’80 had W/E ook al een belangrijke rol in de eerste ecologische woningen in Nederland, in Goirle. Met een serre over twee verdiepingen, lage temperatuur wandverwarming, gevelcollectoren, lokale verwarming, natuurlijke ventilatie en milieuverantwoord materiaalgebruik. Bij gebiedsontwikkeling in Haarlemmermeer adviseerde we over zonnig verkavelen, met een zuinige wijk en landelijke publicaties over passieve zonne-energie als resultaat. Die wisselwerking tussen advies, onderzoek en kennisoverdracht is wat W/E bijzonder maakt.

Hoogtepunten in de jaren negentig waren E’novatie, Ecolonia en de Handleiding Duurzame Woningbouw, alle toonbeelden van kennisontwikkeling en -overdracht. E’novatie was een landelijke demonstratie van energiezuinig en comfortabel renoveren van naoorlogse woningen. Ecolonia was de eerste demonstratiewijk waar een scala aan technieken werden toegepast. De Handleiding Duurzame Woningbouw was halverwege de jaren negentig het beleidshulpmiddel om duurzaam bouwen in de praktijk te brengen. Het zette de gemoederen in beweging en was een opstap naar GPR en via Eco-Quantum naar de huidige MilieuPrestatie Gebouwen.

In 2004 startte een implementatietraject met GPR Gebouw als hulpmiddel voor het maken van afspraken over duurzaamheid met een brede thematiek. Achttien gemeenten en in hun kielzog ontwikkelaars, corporaties en architecten deden mee. De aanpak bleek zeer succesvol, zorgde voor draagvlak bij ontwikkelaars en was de opmaat van de invulling van milieu in het Bouwbesluit.

W/E ondersteunde organisaties met het opstellen van een visie op duurzaamheid, het inbedden in de organisatie en de stap van woorden naar daden. Uiteraard tal van gemeenten, maar ook corporaties en grote organisaties als ProRail en NS. Voor en met hen ontwikkelden we een Stationscan Duurzaamheid, een speciale versie van GPR. Op initiatief van en met de gemeenten Groningen en Tilburg ontwikkelden we GPR Stedenbouw, met corporaties en onderhoudsbedrijven GPR Onderhoud. Beide met als doel om voor die opgaven het maken van keuze met inzicht in duurzaamheid makkelijker te maken. Meten is weten.

‘Duurzaamheid is intussen geland in de bouwwereld’, constateerde Mak. ‘Nu is er een wel een serieuze versnelling nodig, als we de doelen op klimaat en circulariteit willen bereiken’. W/E doet dat onder meer voor gemeenten, corporaties en vastgoedbeleggers met routekaarten richting energieneutraal en circulair’. We blijven ons met en voor opdrachtgevers maximaal inzetten met onderzoek, advies en kennisoverdracht gericht op een gezonde en leefbare wereld.

John Mak, directeur/bestuurder bij Stichting W/E adviseurs gaf een terug- en vooruitblik op 40 jaar duurzaam bouwen. ‘Vanaf de jaren ’70 werd er al geëxperimenteerd met duurzaam bouwen, en later is duurzaam bouwen steeds belangrijker geworden. Net als kennisoverdracht. Samen met de gemeente Tilburg is W/E gestart met GPR, waarmee duurzaamheidsthema’s kunnen worden uitgedrukt in rapportcijfers, zodat bouwers én gemeenten het precies over hetzelfde hebben bij duurzaamheidsnormen. ‘Duurzaamheid is intussen geland in de bouwwereld’, constateerde Mak. ‘Nu is er een versnelling nodig. W/E doet dat onder meer met routekaarten richting energieneutraal’.

Leren van het verleden

John Mak was in de jaren ‘80 actief in de stadsvernieuwing in Rotterdam. De ervaring met de aanpak van de stadsvernieuwing is volgens hem leerzaam en bruikbaar bij de opgave van nu, de energie- en circulaire transitie. . Indertijd werkte hij in een stadsvernieuwingswijk om de belangen van de bewoners in te brengen. Dat gebeurde in een projectgroeporganisatie en in planteams. De projectgroeporganisatie betekende dat ambtenaren in de wijk gestationeerd waren, met korte lijntjes naar de bewonersorganisatie. Met deze aanpak is draagvlak bij bewoners gevonden voor renovatie en sloop/vernieuwbouw van tienduizenden woningen. Bij de energietransitie opgave zoeken gemeenten draagvlak bij bewoners, en dan zijn de lessen van de stadsvernieuwing uit de jaren 70 en 80 bruikbaar. Een uitgebreid verslag van dit onderdeel leest u hier.

Sneak preview GPR-Vastgoed

Als laatste kwam Pieter Nuiten van W/E adviseurs aan het woord over onze nieuwe software applicatie GPR Vastgoed. Dit pakket geeft de duurzaamheidsprestaties van gebouwen op de kaart weer. Daaraan kan veel openbare en specifieke informatie aan worden gekoppeld, zoals energieverbruiksgegevens, lucht- en geluidkwaliteit en leefbaarheid.

Ook de doorrekening die het PBL binnenkort beschikbaar stelt aan gemeenten kan worden ingevoerd in het systeem. GPR Vastgoed is daarmee een krachtig middel om zowel op strategisch als op operationeel niveau de juiste richting te bepalen voor de transitie in de wijken.

Interesse?

  • Werkt u bij een gemeente en heeft u ook interesse in deelname de volgende keer? Laat het ons weten! Mail naar Ruud van Vliet
  • Voor meer informatie over GPR Vastgoed kunt u contact opnemen met Pieter Nuiten . Hij is van harte bereid een demonstratie te geven bij uw gemeente en nader toe te lichten wat de waarde van GPR Vastgoed is voor u.

Op weg naar aardgasvrij: hoe krijgen gemeenten de bewoners mee?

W/E adviseurs vierde een feestje: vanwege het 40 jarig bestaan werden begin oktober deskundigen op het gebied van duurzaam bouwen van een aantal gemeenten uitgenodigd voor een terug- en vooruitblik. Belangrijke les daarbij: zorg voor een fusie van belangen en ga uit van de behoeften van de wijk.

John Mak, directeur/bestuurder bij Stichting W/E adviseurs en voorheen actief in de stadsvernieuwing in Rotterdam deelde de geleerde lessen uit de jaren ’70 en ‘80. In reactie op de cityvorming in veel grote steden, zoals de bouw van Hoog Catharijne in Utrecht, gingen mensen letterlijk de straat op.

De stem van het volk was dan ook niet te negeren bij de stadsvernieuwingsplannen. Oude verkrotte wijken moesten gerenoveerd worden. Samen met onder andere opbouw- en sociaal werkers trokken ambtenaren in de wijken in. Bewoners zaten samen met deskundigen uit de gemeenten in planteams.

‘Loket in de wijk’

De gemeente Rotterdam had letterlijk loketten in de wijk. Ambtenaren van alle betrokken afdelingen, de woningbouwvereniging en de bouwbedrijven waren dagelijks aanwezig en buurtbewoners konden daar terecht om hun wensen, klachten en problemen te bespreken. Deskundigen, zoals John Mak, vertegenwoordigden de bewoners bij de planvorming voor de renovaties. Op die manier werd het bewonersperspectief in de plannen ook meegenomen, zodat de aanpassingen aansloten op de behoeften van de bewoners.

In sommige steden zijn die loketten weer terug, zoals in Den Haag met haar ‘hou-van-je-huis-winkels’. Inmiddels zijn er 40 mensen van het Haagse team energietransitie toegevoegd aan deze loketten. Daarnaast is het belangrijk gebruik te maken van initiatieven uit de wijk. Bewonersavonden organiseren is niet genoeg. Sluit aan bij activiteiten in de wijk en de stad, zorg voor buurtfeestjes waar die deskundigen hun verhaal vertellen,  niet alleen in de eigen wijk, ook in andere wijken.

Ook Utrecht doet veel aan het informeren van bewoners en het ondersteunen van bewonersinitiatieven, met het loket JouwHuisSlimmer.nl. Er wordt veel  informatie gegeven: wat komt er aan, wat kun je nu al doen, bijvoorbeeld door het isoleren van je huis wat gaat dat kosten en welke subsidies en financieringsmogelijkheden zijn er?

Gert van den Elsen van de gemeente Tilburg benadrukte dat je draagvlak alleen kunt bereiken als je eerst werkt aan sociale cohesie in de wijk. ‘Dan pas kun je de energietransitie inbrengen’. Een belangrijke tip voor zijn collega’s  heeft hij ook: hou met gemeente, corporaties en ontwikkelaars regelmatig overleg. Zo kun je er voor zorgen dat een straat maar één keer open hoeft, in plaats van enkele keren voor verschillende werkzaamheden’.

Wijkambassadeurs

In Leiden zijn bewoners actief als wijkambassadeurs, er zijn wijkavonden en een ‘duurzaambouwloket’. Haarlemmermeer heeft veel resultaat bereikt met een ontzorgmodel ‘Winst uit je woning’. Zij organiseren gezamenlijke inkoopacties waar bewoners zich voor kunnen inschrijven. Zij selecteren de juiste partijen, bewaken de kwaliteit en zorgen voor aantrekkelijke korting. ‘Ontzorgen helpt’. Dit initiatief vind inmiddels landelijk veel navolging.

Rol van rijksoverheid

Gemeenten moeten de energietransitie uitvoeren, maar veel ondersteuning vanuit het Rijk ervaren de meeste gemeenten niet.  ‘Zorg voor regelgeving die de transitie mogelijk maakt in plaats van tegenwerkt’ zo luidde de verzuchting.

Kortom, alléén kunnen gemeenten het niet. Ze zouden graag geld en goede wetgeving zien vanuit het Rijk. Intussen word er hard gewerkt aan het draagvlak bij de bewoners. Zoals eigenlijk ook al in het Klimaatakkoord staat: bewoners kunnen meedenken en meedoen, aan de slag met lokale energie en met andere initiatieven.

Bewoners betrekken: we deden het al in de jaren ’70. Laten we ze ook nu echt meenemen en een rol geven in de verduurzamingsopgave in de wijken. Begin met luisteren, neem signalen serieus, los urgente problemen als eerste op. En zorg voor vertrouwen!

Laten we het gaan doen!

Aan de slag met circulaire woningbouw

‘De MPG wordt één van de belangrijkste tools om te sturen op duurzaamheid’. Dat stelde Bas van de Griendt van Stratego Advies op 17 september tijdens de ZEN Platformbijeenkomst van het LenteAkkoord (Zeer Energiezuinige Nieuwbouw).

Tijdens deze bijeenkomst werd de brochure ‘Aan de slag met circulaire woningbouw’ ten doop gehouden. Aan deze brochure vol inzichten, praktijkvoorbeelden en praktische handvatten is meegewerkt door David Anink van W/E adviseurs.

Het eerste exemplaar werd uitgereikt door Helen Visser van Bouwend Nederland aan Esther ’t Hoen, projectleider circulaire bouweconomie directie Bouwen van het ministerie van BZK.

De MPG prestatie-eisen zijn in 2030 twee keer zo scherp als nu. En de verwachting is dat BZK in 2020 een beslissing neemt over het verplicht stellen van een materialenpaspoort. Dat levert ook een gelijk speelveld op, aldus Van De Griendt.

Andere manier van werken

Circulair bouwen vraagt ook om een andere manier van werken in de bouwketen. Nu ga je van Voorontwerp tot uitvoering, maar als je de uitvoerende partijen betrekt bij het meedenken van hergebruik kan het weleens zo zijn dat de beschikbaarheid van bepaalde materialen leidt tot een aanpassing van het ontwerp.

Dat liet ook Martijn Seegers van HEEMwonen zien in een presentatie. In Kerkrade, midden in het Limburgse krimpgebied, staan hoogbouwflats leeg. Materalen van een van de flats wordt hergebruikt voor de bouw van 3 experimentele en 15 reguliere woningen.

Urban mining

Michel Baars (New Horizon) hield een gloedvol betoog voor ‘urban mining’. Hij vertelde hoe hij beton weer terugbrengt naar zand, grind en cement en een oude steenfabriek heeft gekocht om oude bakstenen te gebruiken als grondstof voor nieuwe bakstenen. Afval is grondstof, maar het maakt eigenlijk niet uit wáár in de cirkel je als bedrijf begint met circulariteit, aldus Baars. Dat kan bijvoorbeeld ook demontabel bouwen zijn.

Net als Baars vond ook Noor Huitema van Copper8 dat circulariteit niet alleen om technische oplossingen gaat. Belangrijk is innovatie van het systeem. Gemeenten, corporaties en andere organisaties die uitvragen, kunnen hier grote stappen in zetten.

Niet alles hoeft in één keer circulair

Terug naar de brochure  ‘Aan de slag met circulaire woningbouw’. Daarin worden diverse stappen beschreven die je als elke gemeente, corporatie, projectontwikkelaar of architect kunt nemen. Een belangrijke tip daarin is ook: ga niet inééns voor 100 procent circulair. Kies een subthema en ga daarmee aan de slag. Bij een volgend project kun je dan weer een extra speerpunt kiezen.

Meer informatie

  • Download de brochure hier via de website van LenteAkkoord.
  • Meer informatie naar aanleiding van dit artikel bij David Anink, senioradviseur bij W/E.

 

W/E 40 jaar advisering aan gemeenten

W/E adviseurs bestaat 40 jaar!

 

Het jubileum is voor W/E een mooie reden om terug te blikken met een aantal relaties. Stichting W/E adviseurs helpt onder meer gemeenten met hun duurzaamheidsopgave. Een gesprek tussen Ruud van Vliet, senior adviseur gemeenten bij W/E, met Gert van den Elsen, beleidsmedewerker duurzaamheid van de gemeente Tilburg.

Bekijk het filmpje:

 

Een interview in de LocHal in Tilburg

De gemeente Tilburg had, alweer bijna 25 jaar geleden, behoefte aan een tool waarmee duurzaamheid eenvoudig gemeten kon worden. Het liefst met indicatoren die ‘gewoon’ een rapportcijfer zouden krijgen, dus scores van 1 tot 10. Met dat idee ging W/E adviseurs aan de slag, en ontwikkelde samen met Tilburg de software GPR Gebouw. Intussen is GPR Gebouw uitgegroeid tot een breed gewaardeerd instrument. De overheid hecht er veel waarde aan in verband met bijvoorbeeld aanvragen voor MIA/Vamil (milieu-investingsaftrek), en vastgoedeigenaren zijn blij met de GPR certificaten die bij GPR Gebouw horen. De certificaten worden door GRESB gewaardeerd met full points. Een goede GPR score, en dus goede duurzaamheidscores, zijn gunstig voor de waarde van het vastgoed.

Warmtetransitie

En zeker niet in de laatste plaats: gemeenten stellen in hun uitvraag voor nieuwbouw steeds vaker de eis dat deze een hoge GPR-score moet hebben! En dat levert aansprekende resultaten op. De komende jaren zal de focus van gemeenten vooral zijn gericht op de warmtetransitie. Met behulp van GPR software kan de gemeente dit integraal oppakken en dus tegelijk slagen maken met het verlagen van de milieubelasting en het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving. Meetbaar en bespreekbaar gemaakt met GPR.

Het interview is opgenomen in de LocHal in Tilburg, een pand waar vroeger locomotieven werden gerepareerd en dat nu op duurzame wijze is verbouwd tot ‘huiskamer van de stad’. In het gesprek niet alleen een terugblik, maar natuurlijk ook een blik op de nabije toekomst van duurzaamheid en circulariteit.

 

Stichting W/E adviseurs is actief op verschillende terreinen binnen de gebouwde omgeving. In deze reeks filmpjes verschijnen binnenkort:

    • Thijs Kurstjes, adviseur corporaties bij W/E, in gesprek met Ric Leenders van woningbouwstichting Antares.
    • Marit Béguin, adviseur vastgoedbeleggers bij W/E, in gesprek met Syntrus Achmea.
    • John Mak en Geurt Donze, directeuren van W/E, met een terugblik op 40 jaar stichting W/E adviseurs.

Meer lezen over de afgelopen 40 jaar stichting W/E adviseurs:  een terugblik.

Benieuwd wat W/E adviseurs kan betekenen voor uw gemeente? Neem voor een vrijblijvend gesprek contact op met Ruud van Vliet.

 

Blog: ‘Nooit uitgeleerd’

Nooit Uitgeleerd

blog van Ruud van Vliet, adviseur gemeenten bij W/E adviseurs

Als adviseur gemeenten bij W/E adviseurs vertel ik mijn klanten (veel gemeenten) graag over onze GPR-software. Vooral GPR Gebouw is een bekend product waar veel gemeenten mee werken. Dan is het wel zo handig dat je weet waarover je praat.

Nu heb ik een stevige achtergrond: ik werk al ruim 25 jaar voor gemeenten aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving. In verschillende banen, en nu dus sinds twee jaar als adviseur gemeenten bij  Stichting W/E adviseurs. In die kwart eeuw ben ik bij veel projecten betrokken geweest waar men werkte aan de ontwikkeling van gebouwen en soms hele woonwijken. Als adviseur breng je kennis in, maar leer je gaandeweg zelf ook veel.

Toen ik startte bij W/E heb ik  de Expertcursus GPR Gebouw gedaan om de ins en outs van de software beter te leren kennen. Dat heeft mij enorm geholpen om de klant wegwijs te maken in het instrument en daarmee ook het enthousiasme over GPR aan te wakkeren. En om de opgedane kennis verder te verdiepen en actueel te houden heb ik onlangs besloten om jaarlijks een woning in GPR uit te werken. Op die manier blijf ik bedreven in GPR en kom ik zelf de issues tegen waar de klant ook tegenaan loopt.

Afgelopen weken heb ik voor de eerste keer zo’n berekening van een bestaande woning uitgewerkt. Een collega die GPR-Expert is en vrijwel dagelijks GPR-berekeningen uitvoert voor klanten, heeft mij wegwijs gemaakt in de werkwijze. We zijn gestart met een bezoek aan de locatie waar de woning staat. Foto’s maken, bouwkundige details en installaties controleren en de omgeving van de woning bekijken. Dat is allemaal nodig om een goede berekening te kunnen maken. Daar kwam ik snel achter.

Vervolgens aan de slag. Goede uitleg gehad, kind kan de was doen. Dat dacht ik…

Nu ben ik zelf geen bouwkundige en het was voor mij nog een behoorlijke klus om een berekening te maken die voldoet aan de eisen die hiervoor gelden voor het verstrekken van een certificaat. De invulling is gedetailleerd, waardoor het resultaat van de berekening accuraat en behoorlijk exact is. Daarmee krijgt de klant een realistisch beeld van de kwaliteit van zijn gebouw. En ook veel inzicht in de verbeterpunten.

Een GPR-berekening is dus heel waardevol wanneer je gebouwen op een integrale wijze wilt verduurzamen. En bij integraal doel ik op maatregelen die niet alleen gericht zijn op energie, maar ook op materiaalgebruik en gezondheid. Dat is het mooie van GPR Gebouw: je kunt het ook gebruiken voor bestaande gebouwen en om verbetermaatregelen te toetsen.

Het was een leerzaam traject, deze GPR-uitwerking. In de twee jaar dat ik nu bij W/E werk heb ik enorm veel bijgeleerd. Dat is ook niet zo gek: 40 jaar onderzoek en advies levert een enorme hoeveelheid kennis en ervaring op wat je niet in je eentje lukt. Het is als generalist daarom fantastisch te mogen werken in een team met specialisten.

 

En zo’n GPR-certificaat is wel de kroon op het werk. Op de website GPR projecten vindt u veel voorbeelden van gecertificeerde bouwwerken. Wilt u ook uw projecten laten opnemen in deze “Wall of Fame” of wilt u meer weten over GPR Gebouw of aanverwante producten, neem dan contact op met ondergetekende.

Ruud van Vliet, adviseur gemeenten.

 

 

 

Introductie ‘Circulariteit voor gemeenten’

Duurzaamheid is een bekend thema voor gemeenten. De laatste jaren is ook circulair (ver)bouwen bezig met een opmars. Wat is circulariteit precies, moet u er iets mee in uw gemeente en hoe kunt u circulariteit vertalen naar de praktijk?

Stichting W/E adviseurs duurzaam bouwen staat aan de wieg van begrippen als ‘Duurzaamheidsprestatie Gebouw’ en nu ook de CPG, de ‘Circulariteitsprestatie Gebouw’. W/E adviseurs is betrokken bij de landelijke ontwikkelingen rondom circulair bouwen en participeert onder andere in het actieteam Meten van circulariteit van Platform CB ’23.

Senior adviseur Ruud van Vliet en adviseur Dora Vancso van W/E introduceren u in de wereld van circulariteit. In één dagdeel krijgt u inzicht in de volgende thema’s:

  • Wat het verschil is tussen duurzaamheid en circulariteit?
  • Wat zijn belangrijke principes van circulair bouwen?
  • Hoe kunt u circulariteit in de gebouwde omgeving meetbaar maken?
  • Hoe kunt u circulair bouwen in uw gemeenten stimuleren?
  • Hoe kunt u circulariteit verbinden in de warmtetransitie?

 

Tijdens deze middag bieden we u een werkbaar kader op basis de 5 hoofdstrategieën die inzicht bieden in de mate van circulariteit. W/E adviseurs heeft hiervoor een model ontwikkeld gebaseerd op GPR Gebouw dat een handig hulpmiddel is om het thema bespreekbaar te maken. Uiteraard is er volop ruimte om uw vragen te stellen.

Na deze sessie bent u voorzien van de meest actuele informatie en bent u in staat hiermee in de praktijk aan de slag te gaan.

Centrale locatie

Deze informatiesessie is kosteloos en vindt plaats op dinsdag 26 november in Utrecht, in het HNK Centraal Station Utrecht,  aan de Arthur van Schendelstraat 650.

Van 13.30 tot 17.00 uur, met aansluitend een netwerkborrel tot 17.30 uur.

Meer informatie?

Neem contact op met Ruud van Vliet.

Wilt u – met uw collega’s – op een andere dag en tijdstip dan kunt u hierover ook contact opnemen met Ruud van Vliet.

 

Inschrijven

U kunt zich inschrijven via onderstaand formulier.

 

 

 

Warmteplannen: begin bij de basis!

Van het gas los: in het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten aan de slag moeten met warmteplannen per wijk. Wanneer wordt de wijk aardgasvrij en welke techniek komt daarvoor in de plaats? Dat hangt mede af van de warmtevraag.

Er is nog niet veel ervaring opgedaan met warmteplannen. De plannen zijn vooral gericht op de infrastructurele ingrepen die de warmtetransitie vraagt. Die ingreep is in belangrijke mate afhankelijk van lokale factoren: welke warmtebron is aanwezig?

Stadsverwarming of warmtepomp?

In het geval van stadsverwarming ligt het voor de hand hier op aan te sluiten. Daarmee is echter niet per definitie sprake van CO2-emissiereductie. Die hangt af van de wijze waarop het warmtenet wordt gevoed. In de meeste gevallen is dat met aardgas. Een alternatief is op dit moment WKO (WarmteKoudeOpslag) in combinatie met een warmtepomp of een warmtepomp die op ventilatielucht is gebaseerd. Ook dan zal de elektriciteit van duurzame oorsprong moeten zijn.

Warmtevraag verlagen

Belangrijk voor de klimaatdoelen is in de eerste plaats een verlaging van de energievraag. Hoe minder energie er nodig is, hoe beter. Dit kan met de CO2-routekaart. Met dit rekenmodel kan de warmtevraag in kaart worden gebracht én de meest haalbare route worden uitgestippeld naar een CO2-neutale gebouwde omgeving. De routekaart geeft veel inzicht in de energiebehoefte en verbetermaatregelen. Dat maakt het gesprek met belanghebbenden eenvoudiger, en uiteindelijk ook het organiseren van de juiste infrastructuur.

Routekaart in de praktijk

De CO2-routekaart biedt op begrijpelijke wijze inzicht in de stappen die mogelijk zijn om de gebouwde omgeving te verduurzamen. In Breda en Tilburg heeft W/E adviseurs CO2-routekaarten uitgewerkt voor het bezit van woningcorporaties. Voor de gemeente Heusden is de CO2-routekaart gebruikt om de kwaliteit van de gemeentelijke gebouwen in beeld te brengen.

Meer informatie over de inzet van routekaarten

Project SmartTrans biedt gemeenten routekaart naar aardgasvrije wijken

 

 

Gemeenten stimuleren duurzaam bouwen: drie succesvolle voorbeelden

Steeds meer gemeenten willen duurzaam bouwen stimuleren. Juridisch is dit lastig: de Woningwet verbiedt het om meer te eisen dan het Bouwbesluit voorschrijft. Maar er zijn wel degelijk mogelijkheden.

Groene leges

De gemeente Den Haag heeft bijvoorbeeld een Groene legesverordening vastgesteld. Op basis daarvan kunnen initiatiefnemers een korting krijgen op de legeskosten en zo een deel van de meerkosten terugverdienen.

Korting op de grondprijs

De gemeente Zevenaar geeft korting op de grondprijs. De hoogte van de korting is gerelateerd aan de meerkosten die nodig zijn om duurzaam te bouwen.

Snellere procedure

De gemeente Overbetuwe steekt het meer procedureel in en garandeert initiatiefnemers een korte doorlooptijd wanneer zij méér kwaliteit realiseren.

GPR Gebouw als maatlatinstrument

In deze drie voorbeelden is GPR Gebouw onderdeel van de kwaliteitscriteria. Het is een praktisch middel om duurzaam bouwen inzichtelijk te maken en een oordeel te vormen over de resultaten. In Den Haag is de GPR-score bepalend voor de toekenning van de legeskorting. W/E adviseurs is de maker van de GPR software en heeft een grote groep Haagse ambtenaren opgeleid om de GPR-berekeningen te kunnen beoordelen.

In Zevenaar heeft W/E adviseurs samen met bbn-adviseurs een advies uitgewerkt waarin de meerkosten per GPR-ambitieniveau zijn uitgewerkt. Op basis van dit advies heeft de gemeente Zevenaar de subsidiebedragen vastgesteld. W/E adviseurs controleert de prestaties op basis van de uitgewerkte GPR-berekeningen die initiatiefnemers indienen in verband met de aanvraag van de korting.

Meer informatie

W/E adviseurs helpt gemeenten bij het ontwikkelen van effectieve stimuleringsmaatregelen voor duurzaam bouwen. Interesse hoe W/E u hierbij kan ondersteunen? Bel met of mail Ruud van Vliet, sectorspecialist gemeenten

 

Gemeenten zetten ambitie CO2-reductie om in daden

Gemeenten voelen de noodzaak om vol in te zetten op CO2-reductie, en steeds meer gemeenten zetten concrete stappen om dit doel te bereiken. Dat constateert Ruud van Vliet, senior-adviseur voor gemeenten bij W/E adviseurs in een terugblik op 2018.

Aantoonbare CO2-reductie

De aandacht voor klimaatverandering is nog nooit zo groot geweest. De urgentie wordt breed gevoeld. Gemeenten zijn, samen met hun partners (waaronder de woningcorporaties), een belangrijke aanjager voor verduurzaming van de gebouwde omgeving. Alleen, hoe borg je die duurzaamheid?

De ‘Lokale Routekaart naar CO2-neutraal’ van Stichting W/E adviseurs helpt daarbij.  Het geeft een scherp inzicht in de bestaande kwaliteit van gebouwen, en biedt ook de mogelijkheid om aan de hand van scenario’s inzicht te krijgen in de haalbare stappen richting CO2-neutraal. Op die manier wordt het mogelijk richting te geven aan uitvoering van ambities naar aardgasloos, energieneutraal of nul op de meter.

“Breda, Nijmegen en Tilburg hebben hier grote stappen in gezet”, zegt Van Vliet. “Afgelopen jaar hebben we de routekaart die aanvankelijk voor de huursector was ontwikkeld verder verbeterd en uitgebreid. In principe kunnen we voor alle gebouwen inzicht bieden hoe men CO2-neutraal kan worden. Voor de gemeente Heusden hebben we bijvoorbeeld alle gemeentelijke utiliteitsgebouwen doorgerekend. Komend jaar wil Heusden de volgende stap gaan zetten richting realisatie.”

Focus op energie, maar ook verder kijken

De meeste gemeenten focussen begrijpelijkerwijs op energie. Dit onderwerp staat zoals we weten centraal en we kunnen hier goed aan rekenen. “Het is fijn dat er daarnaast belangstelling komt voor materiaalgebruik en circulariteit, een onderwerp dat W/E adviseurs al ruim 20 jaar standaard meeneemt in GPR-berekeningen. We gaan komende tijd onderzoeken hoe we materialen, en hun herbruikbaarheid, een plek kunnen geven in de Lokale Routekaart”.

Mooie voorbeelden zijn projecten met Tilburg en Amsterdam. De gemeente Tilburg heeft circulariteit structureel onderdeel gemaakt bij het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. W/E adviseurs heeft hiervoor de ‘Roadmap Duurzame gebouwexploitatie ontwikkeld, en adviseert de gemeente bij renovatieprojecten op dit thema. Voor de gemeente Amsterdam hebben we onderzoek gedaan hoe een aanscherping van de MPG-eis een stimulerende werking heeft op circulair bouwen. Verder heeft W/E adviseurs onder andere de gemeente Den Haag geadviseerd hoe het nieuwe afvalbrengstation zelfvoorzienend kan worden.

Borging en verbreding

Veel gemeenten zijn licentiehouder voor GPR, het softwarepakket waarmee de duurzaamheidsprestaties van een gebouw kunnen worden berekend. Maar in de praktijk zien we vaak dat gemeenten de waarde van deze licentie nog onvoldoende benutten. Daarom zijn we in 2018 gestart met zogenaamde opfrissessies. In regionaal verband schetsen we de actuele ontwikkelingen rond de verduurzaming van de gebouwde omgeving. We laten vervolgens zien hoe GPR als hulpmiddel kan worden ingezet om inzicht te krijgen in de kansen. Daarbij denken we ook mee met oplossingen om bestuurlijke ambities concreet te vertalen en te borgen. Daarmee wordt duurzaam bouwen beleid robuust en meer structureel onderdeel van zowel beleid als realisatie.

In 2018 hebben we verschillende gemeenten hierbij ondersteund. Zo heeft de gemeente Den Haag een groene leges verordening vastgesteld waarin GPR-scores zijn opgenomen als voorwaarde voor een korting. De gemeente Overbetuwe beloont initiatiefnemers wanneer zijn onder andere GPR-scores laten zien voor hun project. Die beloning bestaat uit een garantie dat binnen een zekere termijn alle formele procedures zijn doorlopen.

Verder ondersteunde W/E adviseurs meerdere gemeenten bij het uitwerken van een uitvraag met hoge duurzaamheidsambities. Met behulp van GPR Gebouw vertalen we de ambities naar verifieerbare prestaties.

Vooruitblik 2019

Komend jaar bestaat W/E adviseurs 40 jaar. De urgentie voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving neemt nog steeds toe. De bereidheid om te handelen is groot.  Daarbij is het zaak niet alleen naar energie te kijken, maar ook de materialen mee te nemen. Circulariteit is niet iets wat volgt nadat we energie geregeld hebben, maar dient integraal te worden meegenomen in de planvorming.

Ons motto Moeilijke Materie Makkelijk Maken is hierbij van toepassing. Met behulp van onze instrumenten en de expertise die wij bieden zorgen we ervoor dat overheden, opdrachtgevers en uitvoerders handvatten hebben om duurzaamheid in de bouwpraktijk concreet, meetbaar en bespreekbaar te maken.

Mede namens al mijn collega’s van W/E adviseurs wens ik u een gezond en duurzaam 2019!

Ruud van Vliet

 

 

Portfolio Items