Berichten

Utrechtse corporaties aan de slag met de Renovatieversneller

Vijf Utrechtse corporaties en negen vastgoed onderhoudspartijen zetten recent hun handtekening onder de eerste samenwerkingsovereenkomst van De Renovatieversneller. De co-makingalliantie, waarbij  corporaties uit Regioplatform Woningcorporatie Utrecht (RWU), vastgoedonderhoudsbedrijven, installateurs en de provincie Utrecht zijn aangesloten, kan hiermee als eerste rekenen op gerichte begeleiding vanuit het ondersteuningsteam van De Renovatieversneller. Dit in het kader van versnelling en opschaling in de sociale woningrenovatie in de provincie.

De RWU-samenwerking is anderhalf jaar geleden gestart. Met Octo ontwikkelden ze een beeldherkenningstool die helpt om efficiënt in kaart te brengen welke woningen uit de voorraad  renovatie nodig hebben. Aan deze tool zijn verschillende beslisbomen gekoppeld die helpen een duurzame keuze te maken bij renovatie ingrepen. W/E adviseurs verzorgt de koppeling van de materiaal gerelateerde CO2-uitstoot van de ingrepen in de beslisbomen, op basis van de integrale milieu-impact (MPG/NMD).  Met deze tools kan er een variantenstudie in één dag geproduceerd worden. Arthur Lippus, is vanuit Kwartiermakers voor de Bouw verantwoordelijk voor de procesbegeleiding van het project en geeft in onderstaande video een uitgebreide uitleg over de samenwerking en totstandkoming van het project.

Van beeldherkenningstool tot beslisboom 

Hoe werkt zo’n proces van beeldherkenningstool tot beslisbomen? In de afbeelding staan de stappen in het traject weergegeven.

 

Co-makers aan het woord

Rob Withaar, Commercieel directeur Talen Vastgoedonderhoud  is als één van de co-makers nauw betrokken bij het project. Hij vertelt in het onderstaande interview over hoe het project ontstond en hoe het verder liep. Ook geeft W/E adviseur Elianne Paulussen toelichting over hoe de uitwerkingen van de beslisbomen tot stand kwam.

Hoe verduurzaam je je woningvoorraad? Ons Doel vertelt

Corporaties zijn aangewezen als startmotor van de energietransitie. De woningvoorraad moet duurzaam worden. Waar begin je? Leidse corporatie Ons Doel heeft grote ambities en is flink aan het pionieren geslagen. Bestuurssecretaris Miriam van Dijk neemt ons mee in hun zoektocht. “Het vraagt om durf. Soms moet je gewoon ergens induiken met elkaar”.

Waar begin je als je je woningvoorraad wil verduurzamen?

Ons Doel is hier al heel lang geleden mee begonnen. Onze collega Bernard Sparnaaij, die nu met pensioen is, was al heel vroeg met duurzaamheid bezig en heeft dat helemaal uitgerold. Ons Doel heeft ervoor gekozen om steeds in combinatie met onderhoudsmaatregelen ook een duurzaamheidsslag te maken. Denk aan dubbel glas plaatsen, buitengevelisolatie toepassen of spouwmuren na-isoleren. Hierdoor hebben we eigenlijk al in 2018 gemiddeld energielabel B gehaald voor onze woningen. Wij waren er dus al veel eerder mee bezig, waardoor we nu eigenlijk best goed zijn voorbereid op die energietransitie.

Hoe kwam het dat jullie al ver voor de plannen die er nu liggen al zo met duurzaamheid bezig waren?

We wilden graag goed voorbereid zijn op de toekomst. De huurders waren ook heel belangrijk daarin. Voor hen willen we graag comfort en betaalbaarheid. Als je de woningen goed isoleert dan gaat de energierekening ook omlaag.

Je zei net goed voorbereid te zijn op de energietransitie. Je woningvoorraad is goed geïsoleerd. Hoe ga je dan verder?

Dat is nog heel erg een zoektocht. Dat bleek ook wel uit de routekaart die W/E adviseurs voor ons heeft opgesteld. Die geeft richting maar is nog niet in beton gegoten. Ons hogere doel is CO2 neutraal in 2050. Van het gas los is daar natuurlijk een onderdeel van. Die opgave kunnen we niet alleen want daarin zijn we ook afhankelijk van wat de gemeente voor richting geeft in haar warmtevisie.

We zijn begonnen met een aantal pilots te doen. We hebben bijvoorbeeld een paar jaar geleden een woning uit 1925 all-electric gemaakt. Hierdoor konden we meer leren over de techniek, die daar voor nodig is en we ontdekten tegen welke knelpunten je aan kunt lopen. We durven zoiets een keer te proberen en al doende leren we. Het traject naar CO2 neutraal is nog niet van begin tot eind uitgestippeld.

In Leiden Zuid West zijn jullie op dezelfde manier een project in gegaan, kun je meer vertellen over die aanpak?

Jazeker. Dat is eigenlijk ook ontstaan uit het idee: kunnen we het niet een keer proberen? In dit geval of een kleinschalig warmtenet haalbaar zou zijn. Het gebied bestaat uit verschillende woningtypen: eengezinswoningen en gestapelde bouw. Met woningen uit verschillende bouwperiodes, uit de jaren 60 en woningen van nu. Het idee was om te kijken wat de mogelijkheden zijn om de woningen daar van het gas af te halen en een kleinschalig warmtenet aan te leggen.

De woningen in dit complex zijn al goed geïsoleerd en de opgave richt zich dus echt op de warmtetransitie. De gemeente Leiden heeft de totale wijk aangewezen als een geprioriteerde wijk om van het gas af te gaan en een warmtenet is de voorkeursoplossing. Dit project gaat over een klein deel van de wijk.

Het idee is omarmd door de andere corporaties en de gemeente Leiden, en gezamenlijk is een aanvraag voor de Proeftuin Aardgasvrije Wijken gedaan. Samen willen we onderzoeken wat de kansen van een kleinschalig warmtenet zijn.

Hoe belangrijk is samenwerken in dit proces?

Ons Doel heeft de kennis natuurlijk niet in huis. Daarom hebben we W/E gevraagd om voor ons onderzoek te doen. Inmiddels zijn de andere partijen ook aangesloten en is het een beetje in een stroomversnelling geraakt. Dat is heel leuk om te zien. Je loopt best gauw tegen dingen aan waar je andere partijen bij nodig hebt. Deze proeftuin is bij uitstek de kans om samen op onderzoek uit te gaan.

Wat leer je hiervan?

Heel veel. We leren hoe de technische en fysieke kant van zo’n transitie in elkaar zit. Hoe je bijvoorbeeld verschillende trajecten (rioolvervanging en aanleg warmtenet) op elkaar afstemt en waar je dingen kunt combineren. Hoe ga je om met het aansluiten van de oude bouw en de nieuwe woningen? Hoe zit het financieel in elkaar en wat betekent het voor de betaalbaarheid van warmte voor onze huurders. Dat is uiteindelijk het belangrijkste; wat betekent het voor de huurder? En hoe krijg je die enthousiast voor iets dat toch eigenlijk wel een abstract verhaal is. Energietransitie, een warmtenet. Het is voor veel mensen nog een ver van je bed show. Maar het is wel heel belangrijk dat je de bewoners hierin meekrijgt.

Wat we ook met W/E nog verder willen onderzoeken is wat de opties zijn die we hebben voor een warmtenet. We willen graag naar mogelijke alternatieven kijken zoals verschillende exploitatie modellen en bronnen. Ik denk dat we van dat onderzoek ook weer heel veel kunnen leren.

Wil je tot slot nog iets meegeven aan corporaties die ook aan de slag willen gaan?

Het is een ingewikkeld onderwerp. De gemeente heeft de antwoorden nog niet, de corporaties ook niet. Het vraagt wel wat doorzettingsvermogen en vertrouwen in elkaar dat het gaat lukken. Ga niet om die reden afwachten, want dan blijf je maar stil staan. Zoek naar gezamenlijke ambitie om aan de slag te gaan. We krijgen pas iets op gang door te gaan doen. Je moet af en toe ook maar gewoon ergens induiken met elkaar.

MIA regeling maakt circulair bouwen voor corporaties aantrekkelijk!

Woningcorporaties kunnen bij het realiseren van woningen met een circulaire bouwbenadering gebruik maken van de Milieu-investeringsaftrek (MIA) regeling. Met deze regeling profiteren ze van een extra aftrekmogelijkheid van de fiscale winst. Het voordeel kan oplopen tot 36% van het investeringsbedrag.

De investering in de bouw van circulaire woningen komt voor ten hoogste €1200 per vierkante meter bruto vloeroppervlakte in aanmerking voor milieu-investeringsaftrek. Die aftrek komt bovenop de gebruikelijke investeringsaftrek. Zowel onderzoekskosten (bijvoorbeeld berekeningen) als de investering in de circulaire woning mogen worden meegenomen in de regeling.

Kennis delen over circulair bouwen

Bijzonder aan deze regeling is dat de focus ligt op stimulering van kennisdeling in plaats van reguliere oplevereisen. Bedoeld is dat er ervaring wordt opgedaan met MilieuPrestatie berekeningen van gebouwen (MPG) op basis van een circulaire bouwbenadering. Projectgegevens zullen uiteindelijk worden gepubliceerd op het ‘podium’ van RVO.

Milieuprestatie Gebouwen berekening

Voorwaarde is dat corporaties bij de aanvraag een berekening van een MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) op basis van de bepalingsmethode en rekenregels van de MPG en Nationale Milieu Database (NMD) versie 3.0 aanlevert. Deze MPG-berekening is met GPR Gebouw te maken. W/E adviseurs kan de berekeningen volgens gevraagd format aanleveren en ondersteunen bij de aanvraag. GPR Gebouw is een door de regeling erkende duurzame bouw maatlatmethodiek voor 2020.

W/E geeft advies

Interessant om samen te onderzoeken of u gebruik kunt maken van deze regeling? Neem dan contact op met Thijs Kurstjens, sectorspecialist corporaties, op kurstjens@w-e.nl.

Neem voor meer informatie over de MIA regeling een kijkje op de website van RVO Nederland.

Subsidieregeling Renovatieversneller ondersteunt corporaties bij verduurzaming woningen

Vanaf eind juni is het mogelijk om via het programma de renovatieversneller subsidie aan te vragen voor het verduurzamen van woningen. De subsidie is gericht op corporaties en marktpartijen en stimuleert de samenwerking tussen deze partijen. “Het is een van de grootste uitdagingen de komende jaren: alle woningen CO2-neutraal krijgen in 2050. Een ding is duidelijk: corporaties kunnen het niet alleen. Optrekken met collega-corporaties en marktpartijen is noodzakelijk”, aldus de organisatie.

De subsidieregeling wordt de komende jaren aangepast op basis van ervaringen. W/E adviseurs heeft voor u de belangrijkste informatie op een rijtje gezet.

Renovatieversneller

Allereerst: wat is de Renovatieversneller eigenlijk? Het is een programma van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Aedes, Techniek Nederland en Bouwend Nederland. Het programma is een onderdeel van de Startmotor uit het Klimaatakkoord. Het doel van de Startmotor is om 100.000 woningen tussen 2019 en 2023 aardgasvrij (ready) te maken.

Naast de subsidieregeling biedt de Renovatieversneller ook een ondersteuningsprogramma aan. Ze bieden onder meer hulp bij het opzetten van de samenwerkingen tussen corporaties en marktpartijen.

De subsidie

Als er een netto warmtevraag van 50 tot 70 kWh/m² per jaar wordt gerealiseerd dan is de subsidie €3.000 bij een eengezinswoning en €2000 bij een meergezinswoning. Als er een lagere netto warmtevraag wordt gerealiseerd van minder dan 50 kWh/m² dan is de subsidie €7000 voor een eengezinswoning en €4000 voor een meergezinswoning. Het budget voor de Renovatieversneller is voor 2020 en 2021 €20 miljoen per jaar. In 2022 en 2023 loopt dit op naar €30 miljoen per jaar. De hoogte van de subsidie is maximaal €7,5 miljoen per woningeigenaar, max. €10 miljoen per project. Naast de subsidieregeling van de Renovatieversneller is het ook mogelijk om via de ISDE subsidie aan te vragen.

Voorwaarden

Aan de subsidieregeling zitten een aantal voorwaarden verbonden:

  • De aanvrager is een consortium van vraag en aanbod: woningeigenaren (corporaties/VvEs/commerciële verhuurders: minstens 50 woningen per eigenaar), aanbieders (minstens 1 MKB bedrijf). Het consortium moet uit ten minste 2 woningeigenaren bestaan en de minimale projectgrootte is 150 woningen. Bij meer woningen worden er meer punten toegekend bij de beoordeling.
  • Er dient een verklaring onder de subsidieaanvraag te liggen waarin het consortium verklaart met elkaar in zee te gaan bij toekenning subsidie.
  • Gespikkeld bezit komt in aanmerking.
  • De subsidie is alleen bedoeld voor woningen tot 1995.
  • Renovatie moet uitgevoerd worden met een standaard maatregelenpakket toegepast op alle woningen binnen het project. Standaard maatregelpakketten bestaan uit energiebesparende maatregelen en/of duurzame installaties.
  • De netto warmtevraag van de woningen dient maximaal 70 kWh/m2 per jaar te zijn, een hogere subsidie wordt gegeven voor een warmtevraag beneden 50 kWh/m2.
  • Een project moet binnen 2 jaar na toekenning starten en moet binnen 3 jaar na start gereed zijn.

Beoordelingscriteria

De aanvragen worden beoordeelt op verschillende punten. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de omvang van het project (35 punten), het opschalingspotentieel ( 20 punten), de mate van vernieuwing (20 punten) en de verwachtte kostendaling (25 punten). Ook wordt er gekeken naar hoe er met de huurder voor, tijdens en na de renovatie wordt omgegaan.

Ga naar de website van de Renovatieversneller voor meer informatie.

W/E adviseurs viert jubileum met inspiratiesessie met gemeenten

Het 40-jarig jubileum van Stichting W/E Adviseurs werd in oktober gevierd, op gepaste wijze: met een inspiratiesessie voor gemeenten. Eerder werd al een sessie voor corporaties gehouden.

‘Elk gebouw is een milieudelict’

Deze uitspraak zou je niet verwachten van een directeur van een grote bouwonderneming. Toch is Onno Dwars,  CEO van Ballast Nedam Development, hier stellig in. Zijn bedrijf heeft de 17 Sustainable Development Goals van de VN omarmd en daar wordt veel werk van gemaakt. Dwars liet in zijn bevlogen presentatie zien waar het op uitdraait als we allemaal doorgaan als gewoonlijk. Zeker een laag gelegen land als Nederland is erg kwetsbaar voor klimaatverandering, dus moeten we voorop lopen in duurzaamheid. ‘Wij zien tot nu toe duurzaamheid als minder slecht handelen. Duurzaamheid begint pas bij nul-op-de-meter, het is geen einddoel. Het moet radicaler’. Die koers legt Ballast Nedam overigens geen windeieren. ‘Met duurzaamheid kun je geld verdienen. We maken meer omzet en verdienen meer’. De MPG wordt overigens wel een uitdaging, meent Dwars. Zeker voor hoogbouw wordt het moeilijk om volledige circulair te bouwen.

Onno Dwars

Levensverwachting heeft een relatie met de plek waar je woont

Onno Dwars hield ook een pleidooi voor gezonde woningen in een gezonde omgeving. Het is bekend dat mensen die bijvoorbeeld vlak bij een snelweg wonen korter leven door uitstoot van onder meer fijnstof. Maar ook andere factoren zijn van belang, zoals groenvoorzieningen, geluid etc. ‘In Amsterdam zijn de huizen veel duurder dan bijvoorbeeld in Zwolle, maar eigenlijk betaal je daar meer voor een vroege dood’. Schokkend was ook een infographic van de gemeente Utrecht, die liet zien dat het aantal gezonde levensjaren in een achterstandswijk als Overvecht 10 jaar lager ligt dan in de ‘goede’ wijk Utrecht Oost. ‘Bij de bouw willen wij dus zoveel mogelijk kijken naar gezonde woningen in een gezonde omgeving. Extra groen middelt zich per woning uit tot een verwaarloosbaar bedrag. Maar je hebt dan wél woningen waar  je misschien wel 5 jaar langer kunt leven.

De CEO had ook een boodschap voor W/E adviseurs én voor de gemeentevertegenwoordigers in de zaal. ‘Kijk anders naar je uitvraag. Een hoge GPR-score is een mooi uitgangspunt, maar koppel je ambitie ook aan ‘zachte’ factoren als huisartsenbezoek en criminaliteit. Voer je eigen kompas bij je duurzaamheidsadviezen. Wees niet bang dat de markt er nog niet aan toe is; die is al lang zover’.

‘Duurzaamheid als norm is geland. Nu is versnelling nodig’

John Mak, directeur/bestuurder, gaf een terug- en vooruitblik op 40 jaar Stichting W/E adviseurs. De eerste projecten na de oprichting in 1979 waren voor bewonersgroepen die te maken hadden met blokverwarmingsystemen die niet functioneerde. W/E adviseerde bewonersgroepen, stookkostencomités en woningbouwverenigingen hoe die problematiek structureel aan te pakken. Dat mondde uit in het Handboek Energiebesparing bij Blokverwarming en een multimediale campagne ‘Kijk U Rijk’, beide in opdracht van het toenmalige ministerie VROM.

In de jaren ’80 had W/E ook al een belangrijke rol in de eerste ecologische woningen in Nederland, in Goirle. Met een serre over twee verdiepingen, lage temperatuur wandverwarming, gevelcollectoren, lokale verwarming, natuurlijke ventilatie en milieuverantwoord materiaalgebruik. Bij gebiedsontwikkeling in Haarlemmermeer adviseerde we over zonnig verkavelen, met een zuinige wijk en landelijke publicaties over passieve zonne-energie als resultaat. Die wisselwerking tussen advies, onderzoek en kennisoverdracht is wat W/E bijzonder maakt.

Hoogtepunten in de jaren negentig waren E’novatie, Ecolonia en de Handleiding Duurzame Woningbouw, alle toonbeelden van kennisontwikkeling en -overdracht. E’novatie was een landelijke demonstratie van energiezuinig en comfortabel renoveren van naoorlogse woningen. Ecolonia was de eerste demonstratiewijk waar een scala aan technieken werden toegepast. De Handleiding Duurzame Woningbouw was halverwege de jaren negentig het beleidshulpmiddel om duurzaam bouwen in de praktijk te brengen. Het zette de gemoederen in beweging en was een opstap naar GPR en via Eco-Quantum naar de huidige MilieuPrestatie Gebouwen.

In 2004 startte een implementatietraject met GPR Gebouw als hulpmiddel voor het maken van afspraken over duurzaamheid met een brede thematiek. Achttien gemeenten en in hun kielzog ontwikkelaars, corporaties en architecten deden mee. De aanpak bleek zeer succesvol, zorgde voor draagvlak bij ontwikkelaars en was de opmaat van de invulling van milieu in het Bouwbesluit.

W/E ondersteunde organisaties met het opstellen van een visie op duurzaamheid, het inbedden in de organisatie en de stap van woorden naar daden. Uiteraard tal van gemeenten, maar ook corporaties en grote organisaties als ProRail en NS. Voor en met hen ontwikkelden we een Stationscan Duurzaamheid, een speciale versie van GPR. Op initiatief van en met de gemeenten Groningen en Tilburg ontwikkelden we GPR Stedenbouw, met corporaties en onderhoudsbedrijven GPR Onderhoud. Beide met als doel om voor die opgaven het maken van keuze met inzicht in duurzaamheid makkelijker te maken. Meten is weten.

‘Duurzaamheid is intussen geland in de bouwwereld’, constateerde Mak. ‘Nu is er een wel een serieuze versnelling nodig, als we de doelen op klimaat en circulariteit willen bereiken’. W/E doet dat onder meer voor gemeenten, corporaties en vastgoedbeleggers met routekaarten richting energieneutraal en circulair’. We blijven ons met en voor opdrachtgevers maximaal inzetten met onderzoek, advies en kennisoverdracht gericht op een gezonde en leefbare wereld.

John Mak, directeur/bestuurder bij Stichting W/E adviseurs gaf een terug- en vooruitblik op 40 jaar duurzaam bouwen. ‘Vanaf de jaren ’70 werd er al geëxperimenteerd met duurzaam bouwen, en later is duurzaam bouwen steeds belangrijker geworden. Net als kennisoverdracht. Samen met de gemeente Tilburg is W/E gestart met GPR, waarmee duurzaamheidsthema’s kunnen worden uitgedrukt in rapportcijfers, zodat bouwers én gemeenten het precies over hetzelfde hebben bij duurzaamheidsnormen. ‘Duurzaamheid is intussen geland in de bouwwereld’, constateerde Mak. ‘Nu is er een versnelling nodig. W/E doet dat onder meer met routekaarten richting energieneutraal’.

Leren van het verleden

John Mak was in de jaren ‘80 actief in de stadsvernieuwing in Rotterdam. De ervaring met de aanpak van de stadsvernieuwing is volgens hem leerzaam en bruikbaar bij de opgave van nu, de energie- en circulaire transitie. . Indertijd werkte hij in een stadsvernieuwingswijk om de belangen van de bewoners in te brengen. Dat gebeurde in een projectgroeporganisatie en in planteams. De projectgroeporganisatie betekende dat ambtenaren in de wijk gestationeerd waren, met korte lijntjes naar de bewonersorganisatie. Met deze aanpak is draagvlak bij bewoners gevonden voor renovatie en sloop/vernieuwbouw van tienduizenden woningen. Bij de energietransitie opgave zoeken gemeenten draagvlak bij bewoners, en dan zijn de lessen van de stadsvernieuwing uit de jaren 70 en 80 bruikbaar. Een uitgebreid verslag van dit onderdeel leest u hier.

Sneak preview GPR-Vastgoed

Als laatste kwam Pieter Nuiten van W/E adviseurs aan het woord over onze nieuwe software applicatie GPR Vastgoed. Dit pakket geeft de duurzaamheidsprestaties van gebouwen op de kaart weer. Daaraan kan veel openbare en specifieke informatie aan worden gekoppeld, zoals energieverbruiksgegevens, lucht- en geluidkwaliteit en leefbaarheid.

Ook de doorrekening die het PBL binnenkort beschikbaar stelt aan gemeenten kan worden ingevoerd in het systeem. GPR Vastgoed is daarmee een krachtig middel om zowel op strategisch als op operationeel niveau de juiste richting te bepalen voor de transitie in de wijken.

Interesse?

  • Werkt u bij een gemeente en heeft u ook interesse in deelname de volgende keer? Laat het ons weten! Mail naar Ruud van Vliet
  • Voor meer informatie over GPR Vastgoed kunt u contact opnemen met Pieter Nuiten . Hij is van harte bereid een demonstratie te geven bij uw gemeente en nader toe te lichten wat de waarde van GPR Vastgoed is voor u.

Inspiratiesessie jubilerend W/E adviseurs

Het 40-jarig jubileum van Stichting W/E Adviseurs werd gevierd, op gepaste wijze: met een inspiratiesessie in The Student Hotel te Eindhoven. Experts Haico van Nunen en René ten Bos gaven presentaties aan onze relaties uit de corporatiebranche. Een en ander onder voorzitterschap van Marvin van Kempen van Duurzaam Gebouwd.

Van Nunen (lector hogeschool Rotterdam, Bouwhulpgroep) liet de geschiedenis van het wonen zien en gaf een nieuw perspectief. “Bekijk dingen eens door een andere bril, dan zie je wellicht wel dezelfde problemen maar met een nieuwe oplossing.” Hij liet daarbij een nieuwe afslag zien, naar componentrenovatie. “Onderdelen van het gebouw onder handen nemen, waardoor je meer grip krijgt en onder andere circulariteit in je plannen kunt nemen.”

Van Nunen

Gewoon gaan ‘aanmodderen’

Met Ten Bos (filosoof, columnist) bogen de deelnemers zich over de manier waarop wetenschappers aankijken tegen de huidige verduurzamingsproblematiek. Er is klimaatverandering, dus wat moet je doen om de gevolgen te verzachten. “Denk eerst na over wat de gevolgen zijn. De catastrofale gevolgen zijn vooral voor de armen.” Hij liet zien aan de hand van een zogenoemd ‘Planetary Boundaries model’ zien dat klimaatverandering niet eens als hoogste risico wordt aangeduid, vergeleken met bijvoorbeeld de stikstofproblematiek en biodiversiteit . Toch is niets doen voor het klimaat ook weer zoiets. “Dus gaan we aanmodderen!”

Ten Bos

Nú actie

We noteerden twee quotes die de breedte van de uitlatingen tijdens het seminar aantonen: “We hebben 40 jaar nagedacht en moeten nu gaan doen”, vertelde Van Nunen. “Het is gewoon één grote klerezooi en we gaan aanmodderen”, gaf Ten Bos aan – en dat is positief bedoeld.

Voordat de inspiratiesessie ten einde kwam, konden deelnemers netwerken en borrelen.

Tekst: Marvin van Kempen, Duurzaam Gebouwd

Interesse?

Werkt u in de corporatiebranche en heeft u ook interesse in deelname de volgende keer? Laat het ons weten!

Mail naar Thijs Kurstjens.

W/E 40 jaar advisering aan woningcorporaties

W/E adviseurs bestaat 40 jaar!

 

Het jubileum is voor W/E een mooie reden om terug te blikken met een aantal relaties. Stichting W/E adviseurs helpt onder meer woningcorporaties met hun duurzaamheidsopgave. Een gesprek tussen Thijs Kurstjens, senior adviseur corporaties bij W/E, met Ric Leenders, adviseur duurzaamheid bij de Limburgse corporatie Antares.

Bekijk het filmpje:

Kurstjens en Leenders spraken in het nieuwe, duurzame gemeentehuis van Venlo over de duurzame opgave. Ook kwam de jarenlange samenwerking aan bod.

 

Stichting W/E adviseurs is actief op verschillende terreinen binnen de gebouwde omgeving. In deze reeks filmpjes verschijnen binnenkort:

    • Ruud van Vliet, adviseur gemeenten bij W/E, in gesprek met Gert van den Elsen van de gemeente Tilburg.
    • Marit Béguin, adviseur vastgoedbeleggers bij W/E, in gesprek met Syntrus Achmea.
    • John Mak en Geurt Donze, directeuren van W/E, met een terugblik op 40 jaar stichting W/E adviseurs.

Meer lezen over de afgelopen 40 jaar stichting W/E adviseurs:  een terugblik.

Benieuwd wat W/E adviseurs kan betekenen voor uw corporatie? Neem voor een vrijblijvend gesprek contact op met Thijs Kurstjens

 

Aan de slag met circulaire woningbouw

‘De MPG wordt één van de belangrijkste tools om te sturen op duurzaamheid’. Dat stelde Bas van de Griendt van Stratego Advies op 17 september tijdens de ZEN Platformbijeenkomst van het LenteAkkoord (Zeer Energiezuinige Nieuwbouw).

Tijdens deze bijeenkomst werd de brochure ‘Aan de slag met circulaire woningbouw’ ten doop gehouden. Aan deze brochure vol inzichten, praktijkvoorbeelden en praktische handvatten is meegewerkt door David Anink van W/E adviseurs.

Het eerste exemplaar werd uitgereikt door Helen Visser van Bouwend Nederland aan Esther ’t Hoen, projectleider circulaire bouweconomie directie Bouwen van het ministerie van BZK.

De MPG prestatie-eisen zijn in 2030 twee keer zo scherp als nu. En de verwachting is dat BZK in 2020 een beslissing neemt over het verplicht stellen van een materialenpaspoort. Dat levert ook een gelijk speelveld op, aldus Van De Griendt.

Andere manier van werken

Circulair bouwen vraagt ook om een andere manier van werken in de bouwketen. Nu ga je van Voorontwerp tot uitvoering, maar als je de uitvoerende partijen betrekt bij het meedenken van hergebruik kan het weleens zo zijn dat de beschikbaarheid van bepaalde materialen leidt tot een aanpassing van het ontwerp.

Dat liet ook Martijn Seegers van HEEMwonen zien in een presentatie. In Kerkrade, midden in het Limburgse krimpgebied, staan hoogbouwflats leeg. Materalen van een van de flats wordt hergebruikt voor de bouw van 3 experimentele en 15 reguliere woningen.

Urban mining

Michel Baars (New Horizon) hield een gloedvol betoog voor ‘urban mining’. Hij vertelde hoe hij beton weer terugbrengt naar zand, grind en cement en een oude steenfabriek heeft gekocht om oude bakstenen te gebruiken als grondstof voor nieuwe bakstenen. Afval is grondstof, maar het maakt eigenlijk niet uit wáár in de cirkel je als bedrijf begint met circulariteit, aldus Baars. Dat kan bijvoorbeeld ook demontabel bouwen zijn.

Net als Baars vond ook Noor Huitema van Copper8 dat circulariteit niet alleen om technische oplossingen gaat. Belangrijk is innovatie van het systeem. Gemeenten, corporaties en andere organisaties die uitvragen, kunnen hier grote stappen in zetten.

Niet alles hoeft in één keer circulair

Terug naar de brochure  ‘Aan de slag met circulaire woningbouw’. Daarin worden diverse stappen beschreven die je als elke gemeente, corporatie, projectontwikkelaar of architect kunt nemen. Een belangrijke tip daarin is ook: ga niet inééns voor 100 procent circulair. Kies een subthema en ga daarmee aan de slag. Bij een volgend project kun je dan weer een extra speerpunt kiezen.

Meer informatie

  • Download de brochure hier via de website van LenteAkkoord.
  • Meer informatie naar aanleiding van dit artikel bij David Anink, senioradviseur bij W/E.

 

‘Corporaties zijn de startmotor achter de energietransitie’

Dit voorjaar hield het magazine Insights een interview met Thijs Kurstjens, senior adviseur corporaties bij W/E adviseurs. Onderwerp: de energietransitie en de rol van de woningcorporaties hierin. De corporaties hebben een grote woningvoorraad, en alleen daarom als spelen ze een prominente rol.

Download het interview

Portfolio Items