Warmteplannen: begin bij de basis!

Van het gas los: in het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten aan de slag moeten met warmteplannen per wijk. Wanneer wordt de wijk aardgasvrij en welke techniek komt daarvoor in de plaats? Dat hangt mede af van de warmtevraag.

Er is nog niet veel ervaring opgedaan met warmteplannen. De plannen zijn vooral gericht op de infrastructurele ingrepen die de warmtetransitie vraagt. Die ingreep is in belangrijke mate afhankelijk van lokale factoren: welke warmtebron is aanwezig?

Stadsverwarming of warmtepomp?

In het geval van stadsverwarming ligt het voor de hand hier op aan te sluiten. Daarmee is echter niet per definitie sprake van CO2-emissiereductie. Die hangt af van de wijze waarop het warmtenet wordt gevoed. In de meeste gevallen is dat met aardgas. Een alternatief is op dit moment WKO (WarmteKoudeOpslag) in combinatie met een warmtepomp of een warmtepomp die op ventilatielucht is gebaseerd. Ook dan zal de elektriciteit van duurzame oorsprong moeten zijn.

Warmtevraag verlagen

Belangrijk voor de klimaatdoelen is in de eerste plaats een verlaging van de energievraag. Hoe minder energie er nodig is, hoe beter. Dit kan met de CO2-routekaart. Met dit rekenmodel kan de warmtevraag in kaart worden gebracht én de meest haalbare route worden uitgestippeld naar een CO2-neutale gebouwde omgeving. De routekaart geeft veel inzicht in de energiebehoefte en verbetermaatregelen. Dat maakt het gesprek met belanghebbenden eenvoudiger, en uiteindelijk ook het organiseren van de juiste infrastructuur.

Routekaart in de praktijk

De CO2-routekaart biedt op begrijpelijke wijze inzicht in de stappen die mogelijk zijn om de gebouwde omgeving te verduurzamen. In Breda en Tilburg heeft W/E adviseurs CO2-routekaarten uitgewerkt voor het bezit van woningcorporaties. Voor de gemeente Heusden is de CO2-routekaart gebruikt om de kwaliteit van de gemeentelijke gebouwen in beeld te brengen.

Meer informatie over de inzet van routekaarten

Project SmartTrans biedt gemeenten routekaart naar aardgasvrije wijken

 

 

Gemeenten stimuleren duurzaam bouwen: drie succesvolle voorbeelden

Steeds meer gemeenten willen duurzaam bouwen stimuleren. Juridisch is dit lastig: de Woningwet verbiedt het om meer te eisen dan het Bouwbesluit voorschrijft. Maar er zijn wel degelijk mogelijkheden.

Groene leges

De gemeente Den Haag heeft bijvoorbeeld een Groene legesverordening vastgesteld. Op basis daarvan kunnen initiatiefnemers een korting krijgen op de legeskosten en zo een deel van de meerkosten terugverdienen.

Korting op de grondprijs

De gemeente Zevenaar geeft korting op de grondprijs. De hoogte van de korting is gerelateerd aan de meerkosten die nodig zijn om duurzaam te bouwen.

Snellere procedure

De gemeente Overbetuwe steekt het meer procedureel in en garandeert initiatiefnemers een korte doorlooptijd wanneer zij méér kwaliteit realiseren.

GPR Gebouw als maatlatinstrument

In deze drie voorbeelden is GPR Gebouw onderdeel van de kwaliteitscriteria. Het is een praktisch middel om duurzaam bouwen inzichtelijk te maken en een oordeel te vormen over de resultaten. In Den Haag is de GPR-score bepalend voor de toekenning van de legeskorting. W/E adviseurs is de maker van de GPR software en heeft een grote groep Haagse ambtenaren opgeleid om de GPR-berekeningen te kunnen beoordelen.

In Zevenaar heeft W/E adviseurs samen met bbn-adviseurs een advies uitgewerkt waarin de meerkosten per GPR-ambitieniveau zijn uitgewerkt. Op basis van dit advies heeft de gemeente Zevenaar de subsidiebedragen vastgesteld. W/E adviseurs controleert de prestaties op basis van de uitgewerkte GPR-berekeningen die initiatiefnemers indienen in verband met de aanvraag van de korting.

Meer informatie

W/E adviseurs helpt gemeenten bij het ontwikkelen van effectieve stimuleringsmaatregelen voor duurzaam bouwen. Interesse hoe W/E u hierbij kan ondersteunen? Bel met of mail Ruud van Vliet, sectorspecialist gemeenten

 

Inspirerende producten en diensten voor circulair bouwen

Stichting W/E adviseurs gaat voor RVO in kaart brengen welke – succesvolle of kansrijke – producten en diensten er al zijn voor circulair bouwen. Doel is om de bouwprofessionals te inspireren om aan de slag te gaan met de circulaire economie, en ze daarbij concrete handvatten te bieden.

Welk product of dienst mag volgens u zeker niet ontbreken? Laat het ons weten!

Als onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2019-2033 heeft RVO behoefte aan een actueel en inspirerend overzicht van circulaire producten en diensten die op dit moment op de markt beschikbaar zijn of naar verwachting in de loop van 2019 beschikbaar zullen komen.

De producten en diensten worden gepresenteerd in een format, met in elk geval de volgende items:

  • status van het product of dienst;
  • circulaire winst die het product of dienst oplevert;
  • voordelen van het product of de dienst op andere aspecten dan circulariteit.

Praktisch toepasbaar

De selectie richt zich op concrete producten en diensten, die nu al in de bouwpraktijk toepasbaar zijn. Daarnaast worden ook inspirerende innovaties beschouwd, waarvan te verwachten is dat ze binnen één tot enkele jaren voor de praktijk beschikbaar zullen komen. De combinatie van wat al kan, en wat mogelijk wordt, zal de bouwwereld prikkelen om aan de slag te gaan, en alvast in te spelen op ontwikkelrichtingen.  Denk daarbij aan ontwikkelingen die passen bij de strategieën zoals in de figuur hierboven.

Meer informatie over strategieën richting circulariteit vindt u hier.

Aanmelden

Wilt u een product of dienst aanmelden? Mail naar Dora Vancso of Arko van Ekelen

 

Vier miljoen m2 gebouw met GPR gecertificeerd

Nederland heeft een nieuwe mijlpaal bereikt op het gebied van duurzaam bouwen. Vier miljoen vierkante meter vloeroppervlakte in Nederland is gecertificeerd met het keurmerk GPR Gebouw.

Duurzaamheidsscore

Vastgoedbeleggers hechten steeds vaker belang aan duurzaamheid. De duurzaamheidsscore van een object kan onafhankelijk worden vastgelegd met GPR Gebouw. Dit keurmerk en meetinstrument is ontwikkeld door Stichting W/E adviseurs. Met de bijbehorende certificaten kan een eigenaar aantonen wat de duurzaamheidsscore is van het vastgoed.

Certificering kan zowel voor bestaande bouw als nieuwbouw, en ook gebouwontwerpen kunnen worden getoetst. Daarvoor bestaat het GPR Gebouw Ontwerpcertificaat.

Voorbeelden

Enkele voorbeelden van gecertificeerde panden:

  • Zijdebalen, Utrecht. Zijdebalen is een nieuwe stadswijk aan de rand van het oude centrum van de stad. Het plan bestaat uit vier bouwblokken met elk een gevarieerd aanbod aan starterswoningen en stadsappartementen. Alle woningen zijn luxe uitgevoerd en voorzien van een complete keuken, ruime badkamer en vloerverwarming. Het woonblok is voorzien van een groen ingerichte binnentuin waar alle bewoners gebruik van kunnen maken. Meer informatie.
  • Het Breeakkerhuis, Den Bosch. Dit kleinschalige woonzorgcomplex ligt aan de noordkant van Empel in een groene omgeving en een bestaande woonwijk. Het voormalige dorp Empel is een stadsdeel in de gemeente ‘s-Hertogenbosch dat zeer positief scoort op de leefbaarheidsbarometer. Meer informatie
  • Zorgcentrum Campagne, Maastricht. Dit in 2018 geopende nieuwbouwcomplex biedt ruimte aan 150 (voornamelijk dementerende) bewoners. Het verpleeghuis bestaat uit drie woonblokken die via een overdekte boulevard met elkaar verbonden zijn. De woonblokken hebben drie verdiepingen. Iedere afdeling met 8 á 9 bewoners heeft een eigen huiskamer. Bewoners kunnen binnen het gebouw en de binnentuinen rondwandelen. Dat zorgt voor een optimale bewegingsvrijheid. Meer informatie

Door de toenemende aandacht voor klimaat en duurzaamheid hebben gemeenten, woningcorporaties en vastgoedbeleggers  er steeds vaker behoefte aan om de duurzaamheid van panden onafhankelijk te laten toetsen en daarmee de kwaliteit beter aan te kunnen tonen.

GRESB waardeert GPR certificaten met full points

Het keurmerk GPR gebouw wordt goed gewaardeerd door beleggers. Institutionele vastgoedbeleggers die hun objecten certificeren met GPR Gebouw scoren aantoonbaar hoger in de ranking van de Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB). Sinds 2018 worden GPR Certificaten met full points gewaardeerd in de benchmark. GRESB meet jaarlijks duurzaamheid van vastgoedfondsen en -portefeuilles.

Maatlatinstrument voor MIA-aanvragen

GPR software wordt bovendien erkend door de overheid als duurzame bouw maatlat-methodiek.

Wie wil investeren in een nieuw duurzaam gebouw of een gebouw wil renoveren tot een duurzaam gebouw kan in aanmerking komen voor milieu-investeringsaftrek (MIA). GPR Gebouw is één van de meetmethoden waarmee de aanvraag ondersteund kan worden.

‘Op weg naar 5 miljoen vierkante meter’

Marit Béguin, sectorspecialist Vastgoedbeleggers van W/E adviseurs,  is blij met het resultaat: “Het is goed om te zien dat beleggers steeds meer waarde hechten aan duurzaamheid. En natuurlijk dat ze kiezen voor GPR Gebouw als meetinstrument. Door het inzichtelijk maken van duurzaamheid wordt duidelijk voor welke opgave vastgoedeigenaren staan en waar ze kunnen beginnen met verduurzamen”. Over de toekomst is Béguin optimistisch:  “We verwachten dat we in 2019 de vijf miljoen vierkante meter gecertificeerd gebouw gaan overstijgen”.

Meer informatie

Klik hier voor meer informatie over GPR certificaten en het aanvragen van certificaten.

Meepraten over meetmethode circulariteit

Meten van circulair bouwen, hoe doe je dat? Op 9 april wordt de concept leidraad daarvoor gepresenteerd tijdens de beurs Building Holland. Iedereen kan daarna meedenken. De leidraad wordt ontwikkeld binnen Platform CB’23, een initiatief van Rijkswaterstaat, het Rijksvastgoedbedrijf, De Bouwcampus en NEN om bouw-breed partijen met circulaire ambities te verbinden.

80 %-versie ‘nog niet in beton gegoten’

Binnen dit platform heeft het Actieteam ‘Meten van circulariteit’ de afgelopen maanden hard aan de totstandkoming van de concept-leidraad gewerkt, kortweg de 80 %-versie. ‘Dat betekent dat de leidraad voor een belangrijk deel zijn gemaakt. Maar het zeker nog niet in beton gegoten!’ stelt David Anink, die namens W/E adviseurs deelneemt in het Actieteam.

Consultatieronde

Direct na de presentatie van de 80 %-versie zijn de concepten te downloaden vanaf de website van Platform CB’23 en start de openbare consultatieperiode zodat iedereen in de gelegenheid is om bij te dragen aan de ontwikkeling van de leidraden. Feedback is welkom tot en met 10 mei.

Lees hier meer over de deelname van W/E adviseurs aan Platform CB’23.

Meer informatie: David Anink

 

Corporaties met hink-stap-sprong naar circulariteit

Via energielabels, nul-op-de-meter en no-regret maatregelen werkt de corporatie-sector inmiddels aan routekaarten naar een CO2-neutrale woningvoorraad. Minder stevig ingebed is de aandacht voor materiaalgebruik en circulariteit. Voor de een is het ‘de druppel die de emmer doet overlopen’, voor de ander ‘valt alles op zijn plaats’. In vaktijdschrift Renda schreef Thijs Kurstjens van W/E adviseurs een pleidooi voor het nemen van de hink-stap-sprong naar circulariteit.

Samen met Lennart Zwijsen van corporatie Mooiland bespreekt W/E adviseurs hoe corporaties aan de slag kunnen met circulariteit. Corporaties kunnen hun geld maar één keer uitgeven, dus is er behoefte aan een afwegingskader op het terrein van duurzaamheid en circulariteit. Wat is de beste investering voor de lange termijn?

Verbeterscenario’s

Het artikel gaat in op verbeterscenario’s en meer specifiek op een vijf-stappen-strategie voor circulariteit. Met parameters uit GPR Gebouw krijgt de corporatie inzicht in duurzaamheidsprestaties van huidig vastgoed en kan ze de eisen en wensen voor toekomstige projecten verscherpen. Zo kunnen toekomstbestendige keuzes worden gemaakt. Na de hink en de stap maakt Mooiland zich gereed voor de sprong. Op weg naar 50 procent circulair in 2030!

Meer lezen over de hink-stap-sprong naar circulariteit? Lees hier het hele artikel.

Seminar Circulariteit in praktijk

Circulair (ver)bouwen is bezig aan een opmars.  “Circulariteit” houdt steeds meer organisaties bezig. Maar wat is het, hoe werkt het en hoe kan het worden vertaald naar de praktijk? W/E adviseurs is betrokken bij de landelijke ontwikkelingen rondom circulair bouwen en participeert onder andere in het actieteam Meten van circulariteit van Platform CB ’23.

Tijdens het seminar “Circulariteit in praktijk” licht sectorspecialist gemeenten Ruud van Vliet van W/E adviseurs u en – desgewenst – uw collega’s uitgebreid voor over circulariteit en circulair (ver)bouwen. Tijdens een dagdeel op een door u gewenste locatie doet u kennis en ideeën op voor gebruik in uw dagelijkse praktijk.

Antwoorden op o.a. de volgende vragen komen aan de orde:

  • Wat is circulariteit?
  • Waarom circulariteit?
  • Duurzaamheid en circulariteit, wat is het verschil?
  • Op welke gebieden kan de gemeente circulair werken?
  • Welke circulaire concepten zien we al in de gebouwde omgeving?
  • Welke strategieën om te komen tot een circulaire gemeente zijn er?
  • Hoe kunt u circulariteit in de gebouwde omgeving meetbaar maken?
  • Hoe kunt u circulariteit in uw gemeenten stimuleren?
  • Wat zijn de eerste stappen om in uw gemeente circulair te gaan (ver)bouwen?

 

Tijdens de cursus bieden we u een werkbaar kader op basis de 5 hoofdstrategieën die inzicht bieden in de mate van circulariteit. W/E adviseurs heeft hiervoor een model ontwikkeld gebaseerd op GPR Gebouw dat een handig hulpmiddel is om het thema bespreekbaar te maken. Uiteraard is er volop ruimte om uw vragen te stellen.

Na dit seminar bent u voorzien van de meest actuele informatie en bent u in staat hiermee in de praktijk stappen te zetten.

Locatie en tijd op uw verzoek. Interesse in deze seminar? Neem contact op met Ruud van Vliet om uw leerbehoefte toe te lichten.

 

 

 

Woonwaard wint Duurzaam Bouwen Award 2019 voor corporaties

Woningcorporatie Woonwaard  mag zich de meest duurzame corporatie van 2019 noemen. Woonwaard sleepte de ‘WOCO25’ in de wacht, de prijs voor de categorie ‘corporaties’ van de Duurzaam Bouwen Awards. De prijs is op 14 februari uitgereikt tijdens het Duurzaam Gebouwd congres.

Woonwaard is een organisatie die al lang bezig is met duurzaamheid, en de aanhouder wint: ook in 2018 was Woonwaard genomineerd voor de Duurzaam Bouwen Awards.

De corporatie pakt goed door met de aansluiting op warmtenetten en laat dat in 2019 ook weer zien door het aansluiten van 500 woningen op een warmtenet. Woonwaard laat samenwerking met warmteleverancier HVC, Liander en gemeente zien, en neemt bewoners uitvoerig mee in het proces. De jury is onder de indruk van het greenteam, hiermee laat Woonwaard zien dat zij ook binnen de organisatie duurzaam bezig zijn.

Bekijk het filmpje waarin Woonwaard zich presenteert.

Andere genomineerden

In het filmpje van Alwel vertellen bestuurder Karo Van Dongen en adviseur duurzaamheid Perry van Happen over project Moerwijkzicht in Breda, een van de redenen waarom ze genomineerd werden voor meest duurzame corporatie.

In totaal werden drie woningcorporaties genomineerd voor de prijs. Wilt u weten waarom Wooncompagnie werd genomineerd? Bekijk het filmpje hieronder.

Op de website Duurzaam Bouwen Awards vindt u binnenkort een impressie van de uitreiking. Ook zijn daar de beelden te zien van de winnaars in de overige categorieën: duurzaamste bouwproject van Nederland en duurzaamste gemeente.

Leister Igge, Woonwaard, The Green House en gemeente Utrecht winnen Duurzaam Bouwen Awards

De Duurzaam Bouwen Awards 2019 laten zien dat duurzaam bouwen en renoveren op de kaart staat in Nederland. Op 14 februari werden de winnaars bekend van deze prijzen.

Nul-op-de-meter school

De Leister Igge in Opeinde is het eerste gerenoveerde nul-op-de-meter schoolgebouw en volgens de jury van de Duurzaam Bouwen Awards een voorbeeld voor heel Nederland. De school kreeg de ‘gouden kikker’, de prijs voor het meest duurzame bouwproject.

De Leister Igge is één van de elf scholen in het land die die subsidie heeft gekregen voor verduurzaming en laat zien dat het goed mogelijk is de bestaande voorraad schoolgebouwen te verduurzamen. Daarnaast is al bij de renovatie rekening gehouden met het toekomstige onderhoud.

Woonwaard meest duurzame corporatie

Woonwaard kreeg de WOCO25 voor de meest duurzame woningcorporatie. Het is een organisatie die al lang bezig is met duurzaamheid, en de aanhouder wint: ook in 2018 was Woonwaard genomineerd voor de Duurzaam Bouwen Awards.

De corporatie pakt goed door met de aansluiting op warmtenetten en laat dat in 2019 ook weer zien door het aansluiten van 500 woningen op een warmtenet. Woonwaard laat samenwerking met warmteleverancier HVC, Liander en gemeente zien, en neemt bewoners uitvoerig mee in het proces. De jury is onder de indruk van het greenteam, hiermee laat Woonwaard zien dat zij ook binnen de organisatie duurzaam bezig zijn.

Gemeente Utrecht wint circulaire ring

Utrecht heeft grote ambities op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Zo moet al het eigen vastgoed in 2040 verduurzaamd zijn en wordt ingezet op circulaire nieuwbouw, gaf de gemeente bij haar aanmelding aan. Utrecht stelt niet alleen aan zichzelf, maar ook aan de bouwprojecten van derden hoge eisen: circulair, energieneutraal, groen en gezond bouwen. De circulaire ring is de Duurzaam Bouwen Award voor de meest duurzame gemeente.

Een uitgebreid verslag kunt u hier lezen.

Publieksprijs voor The Green House

Restaurant The Green House in Utrecht mocht de publieksprijs in ontvangst nemen. Duurzaamheid is hier in alles doorgezet: het gebouw, interieur, horeca en menukaart. Dit is gedaan zonder subsidie. De jury is erg te spreken over ‘right-to-copy’, het project is zeer inspirerend voor anderen en zij worden gestimuleerd de goede dingen te kopiëren.

 

Utrecht wint Duurzaam Bouwen Award 2019 voor gemeenten

De gemeente Utrecht mag zich de meest duurzame gemeente van 2019 noemen. Op donderdag 14 februari sleepte de gemeente de ‘circulaire ring’ in de wacht, de prijs voor de categorie ‘gemeenten’ van de Duurzaam Bouwen Awards. De prijs is op 14 februari uitgereikt tijdens het Duurzaam Gebouwd congres.

 

Winnaar Utrecht heeft grote ambities op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Zo moet al het eigen vastgoed in 2040 verduurzaamd zijn en wordt er ingezet op circulaire nieuwbouw. Utrecht stelt niet alleen aan zichzelf, maar ook aan de bouwprojecten van derden hoge eisen: circulair, energieneutraal, groen en gezond bouwen.

SMART uitvraagbeleid

In een gebied als de nieuwbouwwijk Leidsche Rijn biedt de gemeente kansen aan de markt, door de markt zélf aan te laten tonen hoe men circulair wil bouwen. Juist daardoor ontstaan er verrassende innovaties. Het motto is daarom: ‘vraag hoog en SMART uit maar biedt tegelijk bewegingsruimte’.

Ook is de combinatie van klimaatadaptief bouwen zeer goed te combineren met natuurinclusief en gezond bouwen, en dat leidt weer tot een prettiger leefklimaat waarbij minder overlast ontstaat en ontmoeting wordt gestimuleerd.

Tot slot is Utrecht deelnemer in het aanjagen van de circulaire economie, waarbij veel samenwerkingsverbanden met marktpartijen en andere (lokale) overheden zijn.

In het filmpje hoort u wethoudercirculaire economie, Klaas Verschuure, vertellen over circulaire initiatieven in de Domstad, van bouwen met clickbricks tot aan de inrichting van een voormalig industrieterrein aan de Merwedekanaalzone tot duurzame wijk.

Op de website Duurzaam Bouwen Awards vindt u binnenkort een impressie van de uitreiking. Ook zijn daar de beelden te zien van de winnaars in de overige categorieën: duurzaamste bouwproject van Nederland en duurzaamste woningcorporatie.