Gemeenten zetten ambitie CO2-reductie om in daden

Gemeenten voelen de noodzaak om vol in te zetten op CO2-reductie, en steeds meer gemeenten zetten concrete stappen om dit doel te bereiken. Dat constateert Ruud van Vliet, senior-adviseur voor gemeenten bij W/E adviseurs in een terugblik op 2018.

Aantoonbare CO2-reductie

De aandacht voor klimaatverandering is nog nooit zo groot geweest. De urgentie wordt breed gevoeld. Gemeenten zijn, samen met haar partners (waaronder de woningcorporaties), een belangrijke aanjager voor verduurzaming van de gebouwde omgeving. Alleen, hoe borg je die duurzaamheid?

De ‘Lokale Routekaart naar CO2-neutraal’ van Stichting W/E adviseurs helpt daarbij.  Het geeft een scherp inzicht in de bestaande kwaliteit van gebouwen. Maar biedt ook de mogelijkheid om aan de hand van scenario’s inzicht te krijgen in de haalbare stappen richting CO2-neutraal. Op die manier wordt het mogelijk richting te geven aan uitvoering van ambities naar aardgasloos, energieneutraal of nul op de meter.

“Breda, Nijmegen en Tilburg hebben hier grote stappen in gezet”, zegt Van Vliet. “Afgelopen jaar hebben we de routekaart die aanvankelijk voor de huursector was ontwikkeld verder verbeterd en uitgebreid. In principe kunnen we voor alle gebouwen inzicht bieden hoe men CO2-neutraal kan worden. Voor de gemeente Heusden hebben we bijvoorbeeld alle gemeentelijke gebouwen doorgerekend. Komend jaar wil Heusden de volgende stap gaan zetten richting realisatie.”

Focus op energie, maar ook verder kijken

De meeste gemeenten focussen begrijpelijkerwijs op energie. Dit onderwerp staat zoals we weten centraal en we kunnen hier ook al goed aan rekenen. “Het is fijn dat er daarnaast belangstelling komt voor materiaalgebruik en circulariteit, een onderwerp dat W/E adviseurs al ruim 20 jaar standaard meeneemt in GPR-berekeningen. We gaan materialen, en hun herbruikbaarheid, nu ook een plek geven in de Lokale Routekaart”.

Mooie voorbeelden zijn projecten met Tilburg en Amsterdam. De gemeente Tilburg heeft circulariteit structureel onderdeel gemaakt bij het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. W/E adviseurs adviseert de gemeente bij renovatieprojecten op dit thema. Voor de gemeente Amsterdam hebben we onderzoek gedaan hoe een aanscherping van de MPG-eis een stimulerende werking heeft op circulair bouwen. Verder heeft W/E adviseurs onder andere de gemeente Den Haag geadviseerd hoe het nieuwe afvalbrengstation zelfvoorzienend kan worden.

Borging en verbreding

Veel gemeenten zijn licentiehouder voor GPR, het softwarepakket waarmee de duurzaamheidsprestaties van een gebouw kunnen worden berekend. Maar in de praktijk zien we vaak dat gemeenten de waarde van deze licentie nog onvoldoende benutten. Daarom zijn we in 2018 gestart met zogenaamde opfrissessies. In regionaal verband schetsen we de actuele ontwikkelingen rond de verduurzaming van de gebouwde omgeving. We laten vervolgens zien hoe GPR als hulpmiddel kan worden ingezet om inzicht te krijgen in de kansen. Daarbij denken we ook mee met oplossingen om bestuurlijke ambities concreet te vertalen en te borgen. Daarmee wordt duurzaam bouwen beleid robuust en meer structureel onderdeel van zowel beleid als realisatie.

In 2018 hebben we verschillende gemeenten hierbij ondersteund. Zo heeft de gemeente Den Haag een groene leges verordening vastgesteld waarin GPR-scores zijn opgenomen als voorwaarde voor een korting. De gemeente Overbetuwe beloont initiatiefnemers wanneer zijn onder andere GPR-scores laten zien voor hun project. Die beloning bestaat uit een garantie dat binnen een zekere termijn alle formele procedures zijn doorlopen.

Verder ondersteunde W/E adviseurs meerdere gemeenten bij het uitwerken van een uitvraag met hoge duurzaamheidsambities. Met behulp van GPR Gebouw vertalen we de ambities naar verifieerbare prestaties.

Vooruitblik 2019

Komend jaar bestaat W/E adviseurs 40 jaar. De urgentie voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving neemt nog steeds toe. De bereidheid om te handelen is groot.  Daarbij is het zaak niet alleen naar energie te kijken, maar ook de materialen mee te nemen. Circulariteit is niet iets wat volgt nadat we energie geregeld hebben, maar dient integraal te worden meegenomen in de planvorming.

Ons motto Moeilijke Materie Makkelijk Maken is hierbij van toepassing. Met behulp van onze instrumenten en de expertise die wij bieden zorgen we ervoor dat overheden, opdrachtgevers en uitvoerders handvatten hebben om duurzaamheid in de bouwpraktijk concreet, meetbaar en bespreekbaar te maken.

Mede namens al mijn collega’s van W/E adviseurs wens ik u een gezond en duurzaam 2019!

Ruud van Vliet

 

 

Nieuwe beoordelingsrichtlijn voor de MPG

Goed nieuws voor indieners van MPG-berekeningen: er is nu een nieuwe Beoordelingsrichtlijn. De BRL ‘MPG: vaststellen van de milieuprestatie van gebouwen’ is op donderdag 13 december gepresenteerd tijdens het symposium ‘Succesvol werken met de MPG’ van KIWA.

Houvast bij berekening

Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning moet er een correcte milieuprestatieberekening aangeleverd worden. Veel ingediende berekeningen blijken nu niet aan de eisen te voldoen. En het is jammer wanneer daardoor de berekening, en daarmee mogelijk de vergunning, afgewezen zou worden. De nieuwe beoordelingsrichtlijn (BRL K11005) van KIWA geeft u houvast. W/E adviseurs werkte mee aan de totstandkoming van deze richtlijn. Deze is vanaf nu beschikbaar.

De duurzaamheidsindicator MPG is een belangrijke katalysator in het transitieproces naar een duurzame, circulaire bouwcultuur. Wico Ankersmit van Vereniging Bouw- en Woningtoezicht was optimistisch gestemd over de toekomst van de Milieuprestatie Gebouwen. De MPG is er sinds 2013, en sinds dit jaar is er een prestatie-eis aan gekoppeld. Jos Verlinden (team circulaire bouweconomie bij het ministerie van BZK) gaf aan dat de rijksoverheid  start met de volgende fase van het Rijksbrede programma circulaire economie, namelijk de implementatie in de praktijk.  Daarnaast is het nodig dat er onder opdrachtgevers en bouwers meer draagvlak ontstaat voor duurzaam bouwen. ‘Het zou een intrinsieke wens moeten zijn’.

Spanningsveld tussen EPC en MPG

Dirk Breedveld van Stichting Bouwkwaliteit (SBK) constateert dat verduurzaming ook een toename van materiaalgebruik met zich meebrengt. ‘De EPC gaat over energie in de gebruiksfase, en de MPG om de milieubelasting van materialen in gebouwen. Om energiezuiniger te worden heb je steeds meer materialen nodig. Denk aan zonnepanelen of warmtepompen. Je moet dus op alle vlakken scherp zijn’.

Toets-klare berekeningen

Ruud van Vliet , senior adviseur van stichting W/E adviseurs, ging in op de vraag wat er nodig is voor een milieuprestatieberekening die de toets bij de omgevingsvergunning verantwoord en soepel doorstaat. Van Vliet schetste het MPG-systeem, inclusief de nationale milieudatabase en hij ging in op gevalideerde rekentools en de informatie die nodig zijn voor de berekening.

Download de beoordelingsrichtlijn

De beoordelingsrichtlijn is te downloaden.

Jury Duurzaam Bouwen Awards bekend

Wim Hazeu, John Nederstigt en Robert Koolen nemen zitting in de jury van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. Ze beoordelen projecten, gemeenten en woningcorporaties die zich onderscheiden op het gebied van duurzaam bouwen. De Awards worden op 14 februari 2019 uitgereikt tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres in Leeuwarden. De inzendtermijn sluit 9 januari a.s.

Juryleden

Wim Hazeu is bestuurder van woningcorporatie Wonen Limburg en vice-voorzitter van het dagelijks bestuur van Aedes. Directeur Robert Koolen van Heijmans NV geeft onder meer leiding aan het duurzaamheidsprogramma van het bouwbedrijf en is tevens voorzitter van de beleidsadviescommissie duurzaamheid van Bouwend Nederland.

Winnaar van Circulaire Ring in 2018

John Nederstigt is wethouder in de gemeente Haarlemmermeer met onder meer Duurzame Economische Ontwikkeling in zijn portefeuille. Haarlemmermeer was in 2018 een van de winnaars van de Duurzaam Bouwen Awards. Deze gemeente ontving de Circulaire Ring voor de duurzaamste gemeente van Nederland.

Initiatief

Stichting W/E adviseurs is een van de initiatiefnemers van de Duurzaam Bouwen Awards. Doel is de verduurzaming van de gebouwde omgeving te stimuleren. U heeft nog tot en met 9 januari de tijd om u aan te melden!

 

Resultaat Gericht Samenwerken aan een duurzame sociale woningvoorraad

Hoe ga je je woningvoorraad verduurzamen? Die vraag speelt voor alle woningcorporaties, nu is afgesproken dat de gebouwde omgeving in 2050 CO2-neutraal moet zijn. Een grote en ingewikkelde opgave! Er is dan ook veel behoefte aan inzicht, overzicht en ondersteuning.

Koppeling van routekaarten aan RGS gepresenteerd

Aedes, de koepelorganisatie van woningbouwcorporaties, bracht in 2018 de opgave voor de totale sector in beeld met de routekaart naar CO2-neutraal . De onderhoud- en renovatiesector speelt vanzelfsprekend een grote rol bij het concretiseren van de beoogde klimaatdoelen. Groot onderhoud is immers een goed moment om de verduurzaming van huurwoningen aan te pakken.

Vanuit de gedachte dat resultaat gericht samenwerken (RGS) een belangrijke succesfactor is bij de realisatie van de verduurzaming heeft Aedes contact gezocht met de leercirkel Resultaat Gericht Samenwerken. Na een reeks intensieve werksessies presenteerde de leercirkel afgelopen november een koppeling van de routekaart met de zogenaamde RGS CO2-monitor aan Aedes en de betrokken marktpartijen.

Rob Withaar overhandigt namens de leercirkel de RGS CO2-monitor aan directeur Jeroen Pepers van Aedes.

De RGS CO2-monitor meet de effecten van energie én materiaalgebruik

De RGS CO2-monitor meet de CO2-effecten van onderhoud- of renovatie-ingrepen die plaatsvinden volgens de procesfasen van RGS. Er wordt uiteraard berekend hoeveel CO2-reductie bereikt kan worden door energiebesparing en duurzame opwekking van energie. Daarnaast wordt de CO2-emissie als gevolg van het materiaalgebruik berekend. Bovendien wordt in beeld gebracht wat de gevolgen zijn voor de energierekening van de bewoners. Op deze manier heeft de sector zicht op het totaalplaatje en kan een onderbouwde keuze maken tussen diverse verduurzamingsscenario’s.

GPR Gebouw geschikt als rekenhulpmiddel

Geurt Donze van W/E adviseurs werkte mee aan de ontwikkeling van de RGS CO2-monitor. De integrale weging van energie- en materiaalgebruik zit sinds 2016 verwerkt in de  webbased software GPR Gebouw. Destijds is deze ontwikkeld en getest in een breed consortium (TKI-KIEM) waarin naast marktpartijen en kennisinstituten ook Onderhoud NL en Aedes actief deelnamen.

GPR-gebouw geschikt als RGS CO2-monitor

De CO2-effecten van ingreepscenario’s

Om gevoel voor de bal te krijgen bij de verhouding van CO2-effecten door energie- en materiaalgebruik rekende W/E adviseurs In opdracht van woningcorporatie GroenWest de ingreepscenario’s van Aedes door in GPR Gebouw en koppelde deze aan de Lokale routekaart naar CO2-neutraal. Hiermee ontstaat inzicht in de CO2-effecten en energielastenontwikkeling voor een hele woningvoorraad van een corporatie, uitgezet in de tijd. Uit onderstaande grafiek is een in de tijd groeiende netto (rest)post aan CO2-emissie door energie- en materiaalgebruik af te lezen.

Resultaat Gericht Samenwerken aan een duurzame sociale woningvoorraad betekent dus ook een meer circulaire benadering van onderhoud, met aandacht voor energie én materiaalgebruik.

CO2-effecten door energie- en materiaalgebruik van Aedes ingreepscenario’s voor een gemiddelde woningvoorraad in kg CO2 per jaar.

Meer informatie?

Geurt Donze

Thijs Kurstjens

 

Terugkomdag GPR-Experts druk bezocht

Het was volle bak, eerder deze maand bij bij de terugkomdag voor de GPR Gebouw Experts. Tijdens de jaarlijkse terugkomdagen worden de GPR Gebouw Experts geschoold op inhoud, gebruik van de software en wetgeving. Deze keer was het thema ‘circulair bouwen’.

Sprekers

Jos de Krieger van SuperUse Studio’s was een van de sprekers. Hij ging in op het ontwerpen en bouwen met tweede-leven materialen. Aansprekend voorbeeld in circulair bouwen is het afvalbrengstation in Den Haag.

Een van de partners van W/E Adviseurs is Madaster. Rob Oomen van Madaster Services ging in op de relatie van het Madaster Platform met MPG en GPR gebouw. Andere onderdelen van de terugkomdag waren circulair bouwen in GPR Gebouw en een vooruitblik op de nieuwe software GPR Gebouw versie 5.

De GPR Terugkomdag Experts is ook een uitgelezen moment voor Experts om ervaringen met elkaar te delen. Binnenkort organiseert W/E adviseurs, als maker van de GPR software, nog twee terugkomdagen.

 

Geurt Donze van W/E adviseurs in College van Deskundigen VGO

Stichting W/E adviseurs is toegetreden tot het College van Deskundigen van de Stichting VGO.

VGO staat voor een duurzame samenwerkingsvorm in onderhoud en renovatie, die veelzijdig voordeel oplevert. Het is de vooruitstrevende stap van inspanningsgericht naar resultaat gericht samenwerken.

Door de basis waarop u samenwerkt te veranderen en strategisch vastgoedbeheer ook als onderhoudsbedrijf of renovatiebedrijf te beheersen, kunt u de gebouwen beter renoveren en onderhouden. Deze kennisbundeling, die plaatsvindt in een partnership tussen verantwoordelijke partijen, geeft een beter resultaat voor alle partijen.

De Stichting VGO kent een College van Deskundigen waarin adviseurs, opdrachtnemers, maar ook opdrachtgevers zijn vertegenwoordigd. Drie vertegenwoordigers van woningcorporaties helpen mee om de certificatieregeling scherp en actueel te houden.

Lokale routekaart naar CO2-neutraal gepresenteerd op congres Retrofit Europe

Hoe kom je als woningcorporatie tot een CO2 -neutrale woningvoorraad? De ‘Lokale routekaart naar CO2 -neutraal’ van W/E adviseurs is daarvoor een praktisch rekenhulpmiddel. De routekaart rekent door welke effecten diverse maatregelen hebben.

Die maatregelen variëren van isolatie tot sloop en nieuwbouw, en van opwekken van duurzame energie tot het overstappen van gas naar een ‘groen’ stroomnet. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar (het tempo van) de CO2-reductie en naar kosten en baten voor de corporatie, maar ook naar de energielasten voor de huurders. Aan alle knoppen van het rekenmodel is te draaien, en zo kan gekozen worden voor een mix van maatregelen die precies aansluit bij de lokale situatie.

Presentatie

Boudewijn Elsinga van W/E adviseurs gaf in zijn presentatie over de ‘Lokale routekaart naar CO2 -neutraal’ een uitgebreid inzicht in wat vastgoedeigenaren en hun stakeholders kunnen met de routekaart en vertelde over de eerste ervaringen in de praktijk met deze rekentool. Voor een internationaal gezelschap. De complete presentatie (in het Engels) kunt u hieronder vinden.

RE2018 – WE Roadmap to net zero carbon

Symposium ‘Succesvol werken met de MPG’

Op donderdag 13 december 2018 organiseert Kiwa samen met onder meer Stichting W/E adviseurs het symposium ‘Succesvol werken met de MPG’. Doel is om u in een halve dag op weg te helpen met de praktijk van de Milieuprestatie Gebouwen (MPG).

Op naar een duurzame bouwcultuur! 
De duurzaamheidsindicator MPG is een belangrijke katalysator in het transitieproces naar een duurzame, circulaire bouwcultuur. De praktische uitvoering van de MPG-berekening staat centraal tijdens dit event, dat is gericht op zowel adviesbureaus en andere partijen die de MPG moeten berekenen als degenen die deze moeten controleren.

Interessante sprekers en nieuwe BRL
Tijdens het symposium gaan we dieper in op de processen rondom de totstandkoming van een MPG. Hoe zorg je voor een goede berekening? Hoe borg je adequate toetsing? Om antwoord te geven op deze en andere vragen is een aantal sprekers uitgenodigd die hierover – elk vanuit hun eigen vakgebied – hun licht zullen laten schijnen. Daarnaast lanceren Kiwa en W/E adviseurs tijdens het event een beoordelingsrichtlijn, waarmee organisaties kunnen aantonen dat ze het maken en indienen van MPG-berekeningen in de vingers hebben.

Toets-klare berekeningen voor de milieuprestatie
Ruud van Vliet , senior adviseur van stichting W/E adviseurs, gaat in op de vraag wat er nodig is voor een milieuprestatieberekening die de toets bij de omgevingsvergunning verantwoord en soepel doorstaat. Van Vliet schetst het MPG-systeem, inclusief de nationale milieudatabase en hij gaat in op de gevalideerde rekentools en de informatie die u nodig heeft voor de berekening. Ook helpt hij u op weg met praktische tips voor het correct rekenen. En, net zo belangrijk, hij deelt zijn ervaringen en tips over het effectief communiceren met de toetsende partij.

Programma ‘Succesvol werken met de MPG’
Inloop vanaf 9.00 uur
• 9.30 uur: Opening door Danny Vermeulen (Kiwa)
• 9.40 uur: Lezing Wico Ankersmit (Vereniging Bouw- en Woningtoezicht)
• 10.00 uur: Lezing Jos Verlinden (Directie Bouwen en Energie, BZK)
• 10.30 uur: Lezing Dirk Breedveld (SBK)
• 11.00 uur: Pauze
• 11.30 uur: Lezing Ruud van Vliet (W/E adviseurs)
• 12.00 uur: Lezing Rense Kuil (Kiwa)

Afsluiting/netwerklunch van 12.30 – 13.30 uur

Praktische informatie
Het symposium ‘Succesvol werken met de MPG’ is op donderdag 13 december 2018 in Conferentiecentrum Kontakt der Kontinenten in Soesterberg. De zaal gaat open om 9.00 uur, waarna we starten om 9.30 uur en eindigen met een informele netwerklunch. De kosten voor deelname bedragen € 99,- (ex. BTW).

Aanmelden

Twee inzendingen W/E Adviseurs geselecteerd voor Retrofit Europe

Voor de internationale conferentie over duurzaam bouwen Retrofit Europe zijn twee inzendingen van stichting W/E adviseurs geselecteerd: ‘Local Roadmaps Encourage Zero-Carbon Social Housing’ en ‘Circular Building Potential within the Energy Transition. A Case study’. De conferentie vindt plaats van 5 tot en met 7 november 2018 in de TU in Eindhoven.

De SBE Conference-serie wordt beschouwd als de vooraanstaande internationale conferentie over duurzaam bouwen, gepromoot door de internationale organisaties IISBE, CIB, UNEP-SBCI en FIDIC. De SBE19 NL-conferentietitel is ‘Retrofit Europe’ en het hoofdthema gaat over: ‘Retrofitting van 250 miljoen woningen naar 0-energieprestatiehuizen in Europa’.

De conferentie duurt twee dagen en op dag drie zijn er veldexcursies. De conferentie begint en eindigt met ronde tafeldebatten over ‘Hoe 250 miljoen huizen netto nul-energie te krijgen, binnen CO2-budgetten beschikbaar onder het 2 graden scenario’.

In de plenaire vergadering deelnemers met elkaar in gesprek en meer leren over verschillende retrofitconcepten en -toepassingen in verschillende klimaatzones. Oplossingen worden in detail onderzocht, met een keuze aan break-outsessies, workshopsessies (bijvoorbeeld het delen van EU-onderzoeksresultaten, ervaringen uit de sector, van projectervaringen, enzovoorts). En ‘op locatie’ parallelle sessies over praktische implementatieproblemen (dat wil zeggen met focus op retrofit met prefab-panelen, industriële productie en sociale acceptatie). Er zijn ook sessies over nieuwe onderzoeksvoorstellen en innovatiepilots, op zoek naar partners.

Meer informatie

https://www.retrofit-europe-2018.nl/home

‘Gemeenten: Stap uit traditioneel denken-werkkader, vind het niet zelf uit en ga aan de slag!’

Interview met John Nederstigt en Alexander Tuinstra van Haarlemmermeer

In februari dit jaar ontving de gemeente Haarlemmermeer de Circulaire Ring 2018, de prijs voor duurzaamste gemeente van Nederland. De award werd uitgereikt door de stichting Duurzaam Bouwen Awards. Stichting W/E adviseurs, initiator van de Circulaire Ring, spreekt de ‘winnaars’ wethouder John Nederstigt en programmamanager duurzaamheid Alexander Tuinstra in het stadhuis van Haarlemmermeer. Wat heeft de Circulaire Ring de gemeente gebracht? En wat is nu eigenlijk het geheim achter het succes van Haarlemmermeer?

“Het winnen van de Circulaire Ring heeft ons waardering gebracht,” vertelt wethouder John Nederstigt. “Er zijn voldoende partijen geweest die vragen: ‘Vertel nou eens even hoe je dat doet?’ Dus wat brengt het ons? Vooral vragen. Maar ik vind het leuk dat ze worden gesteld en leuk om dat te kunnen delen. Ik zit namelijk in een vak waar eigenlijk geen concurrentie zou mogen bestaan.” Programmamanager Alexander Tuinstra: “Wij hebben in het Programma Duurzaam eigenlijk vier pijlers. Die zijn gebaseerd op energie, water, grondstoffen, maar ook op het delen van kennis en innovatie. Zoals John net zegt, onze markt is veel meer informatie delen: ‘Kijk eens wat wij doen. Leer daarvan! Ook als we een fout hebben gemaakt. Ik zou het zo niet nog een keer doen. Of juist wel!’ Na het winnen van de Circulaire Ring, weten andere gemeenten en overheden ons te vinden met vragen.”

Wordt Haarlemmermeer als voorbeeldgemeente gezien?
“Ja, maar die is wel heel erg apart”, zegt Nederstigt. “Haarlemmermeer heeft sowieso een hoge milieudruk: we hebben een luchthaven. Dus om dat thema kan je niet heen. We zijn – en hier komt ‘ie – groot. We hebben de middelen. Kleinere gemeenten, bijvoorbeeld met 25 tot 30 duizend inwoners, hebben andere budgetten. Die zijn vaak alleen al het budget kwijt aan ambtelijke ondersteuning en kunnen vaak op werkniveau weinig doen.”

Is het dan alleen een kwestie van geld of iets lukt?
“De duurzaamheidsbeweging moet wel een zetje hebben,” legt Nederstigt uit. “En een zetje geef je door sprekende voorbeelden te laten zien. Wij hebben in Haarlemmermeer bijvoorbeeld een natuur- en milieucentrum NMCX. Wij kunnen onze inwoners daarmee goed informeren. Maar voordat zo’n organisatie staat, moet je wel een soort basis hebben. Wij kunnen dat opbrengen en wij zien dat wat oplevert. NMCX heeft zo langzaam maar zeker haar verbindingen en invloed diep in de Haarlemmermeerse samenleving. Onze buren zijn op Haarlem en Amsterdam na allemaal gemeentes tussen de 20 en 30 duizend inwoners. Die hebben dus niet zo makkelijk de kans een eigen NMCX te starten. Delen is in feite een stukje samenwerken. Gemeenten die het vanuit hun budget kunnen, hebben wat mij betreft de verantwoordelijkheid zoveel mogelijk te delen. Misschien wel letterlijk.”

Waarom wil de ene gemeente samenwerken maar de ander niet? Speelt de factor ‘cultuur’ mee?
“Ik denk dat je daar een heel waar punt hebt,” zegt Nederstigt. “Ik vind het niet makkelijk om te zeggen, maar er zit natuurlijk een heel hoog ‘not invented by me’- ,of ‘not invented by us’-syndroom in. Je zult daar als gemeente overheen moeten stappen.”

Het succes zit ‘m dus in het inspireren, het aanjagen, het stimuleren van mensen?
“Klopt,” bevestigt Tuinstra. ”Het zit niet specifiek op inhoud, het gaat veel meer over het aanboren, het aanzetten. En mensen het gevoel geven van ‘naar mij wordt wel geluisterd’.” Nederstigt: “In de laatste twee bestuursperioden zijn we bezig geweest met programmatisch denken in duurzaamheid. We kunnen eigenlijk pas de laatste twee, drie jaar ook met recht zeggen dat we niet alleen goede plannen hebben, maar ook goede uitkomsten laten zien. En dan ben je gewoon vijf jaar bezig met heel veel praten, roepen, het kost tijd.”

Hebben jullie nog een belangrijke boodschap naar collega-gemeenten?
“Ik heb twee boodschappen,” zegt Nederstigt. “Aan alle grote gemeentes: ga aan de slag, want je kan het. Aan alle kleinere gemeenten: sla de handen ineen, bij voorkeur bij een grote broer of zus die al wat heeft en ga het niet zelf uitvinden. Het kost dan veel minder geld en het is veel effectiever. En dat iedereen het kan, daar ben ik heilig van overtuigd. Ga aan de slag, zo breed mogelijk, maar vooral: zoek elkaar op.” “De kracht zit in de opschaling, de gezamenlijkheid.” Vult Tuinstra aan. “Just do it.”

“Stap uit het traditionele denken-werkkader,” vervolgt Nederstigt. “Want als je doet wat je deed, dan krijg je wat je kreeg. En daar heb je dus op álle niveaus mensen nodig die een beetje durven. Als het in onze eigen werkboekjes zou staan, zou het allang … je zult af en toe de wet- en regelgeving echt flink moeten tarten.” “En toon lef, in het Hebreeuws met een v, dat betekent hart,” licht Tuinstra toe.“ Je hebt mensen met lef, met hart, nodig. Straks ook in de nieuwe politieke constellatie, want als je die mensen niet hebt, wordt het wel weer heel zakelijk en ga je weer kijken: wat was het oude bouwbesluit ook alweer? En daar wil je vanaf.”


Wilt uw gemeente ook kans maken op de Circulaire Ring?

Schrijf u dan vóór 10 januari 2019 in voor de Duurzaam Bouwen Awards 2019. Misschien staat uw gemeente dan in de schijnwerpers op het Duurzaam Gebouwd Congres. Lees alle informatie op www.duurzaambouwenawards.nl

www.duurzaambouwenawards.nl