W/E organiseert BENG en MPG kennissessie voor gemeenten in de provincie Utrecht

Voor gemeenten ligt er de komende jaren de opgave om veel woningen te realiseren. In het tempo waarin dit nodig is, wordt het een uitdaging om duurzame ambities voldoende mee te nemen. Hoe geef je dat vorm en kun je eigenlijk als gemeente hogere eisen stellen dan in het Bouwbesluit? Wat betekenen BENG en TOjuli precies en wat moet ik weten om goed voorbereid in gesprek te gaan met marktpartijen? Dit zijn allemaal vragen die leven onder de gemeenten in de provincie Utrecht. Daarom heeft de provincie aan W/E adviseurs gevraagd om mee te denken over hoe ze gemeenten vooruit kunnen helpen bij het realiseren van duurzame woningbouw. W/E organiseert een kennissessie over BENG en MPG voor de verschillende gemeenten.

Kennis delen

Er is een verkenning uitgevoerd naar de behoeften en ervaringen binnen de Utrechtse gemeenten en er is een klankbordgroep gestart. Naar aanleiding van die inventarisatie heeft W/E adviseurs verdiepingssessies verzorgd voor de ambtenaren uit de verschillende gemeenten in de provincie Utrecht over BENG en MPG. Onze adviseur Geert-Jan van den Brand verzorgde deze sessies: “Het is mooi om, naast een introductie over BENG en energieneutraal bouwen, ook de principes van circulair bouwen en MPG met een brede geïnteresseerde groep te bespreken.” De sessies worden gegeven via de Energiewerkplaats Utrecht. Een platform waar gemeenten ervaringen kunnen ophalen, maar ook achterlaten. “Het is mooi dat gemeenten in deze sessies samen kunnen leren over energieneutraal bouwen. Je merkt dat gemeenten in Utrecht elkaar onderling ervaringen delen”, aldus Esther Engelen (Provincie Utrecht).

Wij komen ook naar jou!

Een BENG en MPG kennissessie voor gemeenten, een regio of een provincie helpt om duurzame woningbouw een stevige basis te geven. Daarnaast zorgt het voor een goede start bij de uitvoering van de duurzaamheidsambities van de gemeente. Heb je als provincie, regio of als gemeente ook behoefte aan een cursus of kennissessie op het gebied van duurzaam bouwen? W/E adviseurs biedt op maat gemaakte cursussen aan op het gebied van duurzaam bouwen. Verschillende onderwerpen kunnen hierin naar voren komen, waaronder BENG, MPG, circulariteit en prestatiegericht werken. Neem contact met ons op voor meer informatie. 

Duurzame nieuwbouw voor gemeente Waalre met GPR

De gemeente Waalre wil net een stapje verder gaan als het gaat om de verduurzaming van nieuwbouw binnen hun gemeente. Hoe breng je die ambitie in de praktijk? We gaan in gesprek met Pascal Beaujean, adviseur bij adviesbureau Facet en Albert Burggraaff, beleidsadviseur duurzaamheid en milieu in de gemeente Waalre, over hoe zij GPR toepassen om duurzame nieuwbouw in de gemeente te realiseren.

GPR software

GPR Software wordt ontwikkeld door W/E adviseurs en maakt duurzaamheid van gebouwen en gebieden meetbaar en bespreekbaar. GPR Software wordt erkend door de overheid en Stichting Bouwkwaliteit en is inmiddels de meest gebruikte software voor verduurzaming van de gebouwde omgeving. De duurzaamheid van een gebouw of gebied wordt in kaart gebracht door middel van vijf verschillende thema’s: energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Per thema krijgt een gebouw of gebied een waardering op een schaal van 1 tot 10.

Wat zijn de ambities van de gemeente Waalre op het gebied van duurzaamheid en GPR?

“We zijn op dit moment druk bezig ons duurzaam bouwen beleid te actualiseren. We willen veel meer in gaan zetten op circulariteit en klimaatadaptatie”, vertelt Albert Burggraaff. “De ambities liggen hoger dan het bouwbesluit vraagt. We vragen op dit moment een GPR score van 10 voor het thema energie, een 7 voor milieu en voor de andere thema’s een 8.”

Op welke manier werken jullie met GPR?

Pascal Beaujean: “Het is een dialoog instrument. Je kunt met elkaar in gesprek gaan over duurzaamheid en weet dat je allemaal op één lijn zit. Dat én de wetenschappelijke basis die eraan ten grondslag ligt is de kracht van GPR.” Albert Burggraaff vult aan: “Bij de start van een nieuwbouwproject begint het al. We leggen onze ambities vast in de exploitatieovereenkomst. Daarbij gebruiken we GPR scores als leidraad. Onze projectleiders houden gedurende het hele proces bij of er nog wel aan die eisen wordt voldaan. Tot aan de bouw en de oplevering aan toe.” “Daarbij eisen we gevalideerde GPR berekeningen. Het is belangrijk om die kwaliteit te blijven borgen”, aldus Pascal Beaujean.

GPR gemeente waalre

Nieuwbouwproject het Woontorentje Waderlo

Hoe heb je GPR binnen de gemeente Waalre geïmplementeerd?

“In het begin waren de projectleiders kritisch. Maar daar is echt een omslag in gekomen. Nu vragen ze zelf om ambitieuzere eisen”, vertelt Albert Burggraaff met een glimlach om zijn gezicht. Hoe hebben ze dat voor elkaar gekregen? “Je moet iedereen betrekken bij zo’n traject. Van de projectleiders die zich bezig houden met woningbouwprojecten en andere ruimtelijke ontwikkelingen tot de collega’s die de vergunningen verlenen. Voor hen hebben we workshops georganiseerd om ze kennis laten te maken met GPR, om ze enthousiasmeren en om ruimte te bieden om kritische vragen te stellen. Na een aantal sessies zag je het kantelen en kreeg iedereen zin om ermee aan de slag te gaan”, aldus Pascal Beaujean.

Heb je tips voor andere gemeenten die hun duurzaamheidsambities willen vertalen naar de praktijk?

“Spreek niet alleen ambities af. Dat is niet bindend genoeg. Maak die ambities concreet”, noemt Albert Burggraaff. “En zorg dat je gedurende het hele proces blijft monitoren of er wel aan de afspraken wordt voldaan”, vult Pascal Beaujean tot slot aan.

Leidt een aanscherping van de BENG 1-eis tot minder CO2—uitstoot?

Sinds 1 januari 2021 moet alle nieuwbouw, zowel woning als utiliteit, voldoen aan de BENG-eisen. Sommige gemeenten overwegen om de BENG 1-eis, een indicator voor de behoefte aan energie voor verwarmen en koelen, aan te scherpen om sneller tot CO2-vrije nieuwbouw te komen. Leidt een aanscherping van de BENG1-eis wel tot minder CO2-uitstoot? In opdracht van het Lente-akkoord deed W/E adviseurs samen met Nieman RI onderzoek hiernaar.

Er zijn voor het onderzoek verschillende nieuwbouwprojecten doorgerekend. De conclusie: een aangescherpte BENG 1-eis kan leiden tot minder CO2-uitstoot, maar dat is niet altijd het geval. Het kan ook averechts werken.

Verbanden in het Bouwbesluit

Dat komt doordat de BENG 1-eis in verband staat met andere eisen uit het Bouwbesluit: BENG 2, BENG 3, TOjuli en de MPG. Een aanscherping van de BENG 1-eis kan negatief effect hebben op één of meer van de andere eisen. Een voorbeeld hiervan is dat het verhogen van de isolatiewaarde van de thermische schil leidt tot een lagere warmtevraag en een hogere koudevraag. Per saldo daalt de energievraag, maar de TOjuli stijgt door de toegenomen koudebehoefte. Dit effect kan per gebouw verschillen. “Aanscherpen van BENG 1 heeft gevolgen voor de warmte- én koudebehoefte van woningen en de benodigde extra bouwmaterialen. Deze dienen altijd in samenhang beschouwd te worden”, aldus Elianne Niyongabo-Paulussen, één van de adviseurs die aan het onderzoek gewerkt heeft.

Maatwerk bij aanscherping BENG1-eisen

Door de komst van de nieuwe Omgevingswet zal het mogelijk worden voor gemeenten om de BENG-eisen lokaal aan te scherpen. Bij de voorganger van BENG, de EPC, was het vanzelfsprekend een lagere EPC te vragen. Uit het onderzoek is gebleken dat dit bij BENG 1 niet altijd gewenst is. Volgens de onderzoekers is het raadzaam per project en/of gebied na te gaan of een scherpere BENG 1-eis effectief is. Het doel van de aanscherping van BENG 1 is om de CO2-uitstoot bij nieuwe woningen zo klein mogelijk te maken. Wellicht is het effectiever om te kijken naar de aanscherping van BENG 2 en/of BENG 3. Bij eventuele aanscherping van de BENG-eisen geldt voor alle drie de eisen dat maatwerk nodig is. “Op projectniveau kan het mogelijk zijn om lagere grenswaarden voor BENG 1 voor te schrijven of na te streven. Hetzelfde geldt voor de eisen aan BENG 2 en BENG 3. Maatwerk is wel vereist”, aldus Elianne Niyongabo-Paulussen.

Benieuwd naar het volledige onderzoek? Je kunt het vinden op de website van het Lente-Akkoord.

Ecodorp Boekel en De Verwondering winnaars Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2021

Ecodorp Boekel heeft de Circulaire Ring én de publieksprijs in de wacht gesleept tijdens de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2021 en is hiermee de meest duurzame organisatie van Nederland. De Ecologische basisschool De Verwondering in Almere Hout mag zich dit jaar het meeste duurzame project noemen en gaat naar huis met de Gouden Kikker. De Awards zijn uitgereikt tijdens het jaarlijkse Duurzaam Gebouwd Congres.

Ecodorp Boekel: bijzonder burgerinitiatief

Het Ecodorp in Boekel is een burgerinitiatief dat een enorm breed scala aan aspecten van duurzaamheid combineert: natuurinclusief en biodivers, klimaatadaptatie, circulariteit en sociale duurzaamheid. De woningen zijn gebouwd van natuurlijke materialen of afvalmateriaal. De jury is bovendien onder de indruk van professionele wijze waarop de organisatie is vormgegeven. Dertien werkgroepen denken mee aan het ontwerp van de woningen en de omgeving en investeren vrijwillig in de ontwikkeling. Ook de financiering kent een bijzondere constructie. De bewoners zijn tegelijkertijd huurder én verhuurder. Het geld dat overblijft na terugbetaling van rente en aflossing wordt besteed aan het financieren van andere startende duurzame woongemeenschappen. Robert Koolen, voorzitter van de beleidsadviescommissie Duurzaamheid van Bouwend Nederland mocht de award uitreiken aan Patrick Schreven van ECO+BOUW die ook de Publieksprijs in ontvangst mocht nemen.

Patrick Schreven: “Deze erkenning, ook voor de publieksprijs is overweldigend! Deze award is voor alle betrokkenen, de bewoners, de participanten. Ad Vlems, de voorzitter van de coöperatie, deze prijs is voor jullie!”

De Verwondering: de school die zelf lesgeeft

De jury vindt De Verwondering een inspirerend voorbeeld van duurzaam maatschappelijk vastgoed op een zeer hoog niveau en in de breedste zin van het woord. Niet alleen door de keuze van natuurlijke materialen, systemen en bouwmethoden, maar ook door de ontwerpfilosofie. Leerlingen zien zelf hoe hun school is gebouwd, welke materialen zijn toegepast en hoe het van energie wordt voorzien. Het natuurinclusieve schoolplein is een ecosysteem op zich, met veel nestgelegenheden voor vogels en insecten, lokale flora en zelfs een kleine baai. Het project is niet alleen een inspiratie voor de leerlingen én medewerkers van de school, maar ook voor de rest van Nederland. Esther het Hoen, jurylid en projectleider circulaire bouweconomie van het ministerie van BZK, mocht de award aan de architect, Daan Bruggink van ORGA overhandigen. “De samenwerking tussen de gemeente Almere en Prisma, de opdrachtgevers en de Paula van Kuijk, de directeur van de school en de installateur, heeft geleid tot dit resultaat.”

Nieuwsgierig naar de andere genomineerden? Bekijk hun video’s hier

Initiatiefnemers

W/E adviseurs, abcnova, Duurzaam Gebouwd en FSC Nederland zijn de initiatiefnemers van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. De awards komen tot stand dankzij ondersteuning van Bouwend Nederland en het ministerie van BZK.

Bekijk voor meer informatie over de criteria en de jury van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards de website.

Genomineerden Duurzaam Bouwen Awards zijn bekend

De genomineerden voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2021 zijn vandaag bekendgemaakt. De vakkundige jury selecteerde uit meer dan veertig inzendingen de kanshebbers binnen de categorieën meest duurzame project en meest duurzame organisatie. Tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres op 1 juli worden de winnaars gepresenteerd en ook de publieksprijs gekozen.

Genomineerden

De drie overgebleven kandidaten voor de Circulaire Ring, de meest duurzame organisatie, zijn woningcorporatie Fien Wonen, De Groene Grachten en Ecodorp Boekel.

Binnen de categorie meest duurzame project zijn de Bouw Novum 5.4 woning, de M’DAM in Monnickendam en De Verwondering in Almere door de jury aangewezen als kanshebbers voor de Gouden Kikker.

Juryleden

De jury van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards bestaat uit juryvoorzitter Ellen van Bueren (TU Delft), Esther ’t Hoen (ministerie van BZK), Robert Koolen (namens Bouwend Nederland), Karo van Dongen (Groene Huisvesters) en Fred Jonker (VNG).

Duurzaam Bouwen Awards

De Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards zijn een initiatief van abcnova, W/E adviseurs, FSC Nederland en Duurzaam Gebouwd. De Awards zijn mogelijk dankzij ondersteuning van Bouwend Nederland en het ministerie van BZK.

Meer informatie over de uitreiking, de criteria en de juryleden is te vinden op de officiële website van de Duurzaam Bouwen Awards.

Valt uw duurzame project of organisatie op 1 juli in de prijzen?

Op 1 juli 2021 worden de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards uitgereikt tijdens het digitale Duurzaam Gebouwd congres. Organisaties en projecten die zich onderscheiden op het gebied van duurzaam bouwen staan die dag volop in de schijnwerpers. De inschrijving is nu geopend. Bent of kent u een organisatie die een nominatie verdient? U kunt uw eigen project of organisatie inschrijven, maar ook een ander voordragen. De Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards is een initiatief van de stichting DBA, waarin abcnova, W/E adviseurs, FSC Nederland en Duurzaam Gebouwd hun krachten hebben gebundeld.

Drie Duurzaam Bouwen Awards

Het is mogelijk om in te schrijven of aan te dragen in twee categorieën. De Circulaire Ring wordt uitgereikt aan de meest duurzame opdrachtgever, de Gouden Kikker gaat naar het meest duurzame bouwproject. De winnaar van de publieksprijs wordt gekozen tijdens het digitale congres. Wilt u weten of uw project of organisatie in aanmerking komt?  Bekijk hier de beoordelingscriteria.

Brede duurzaamheidscoop

De onafhankelijke jury, die bestaat uit experts vanuit bedrijfsleven, overheid en wetenschap, is op zoek naar projecten en organisaties met een brede duurzaamheidscoop. In projecten worden bijvoorbeeld energiemaatregelen, circulair materiaal gebruik en gezondheidsaspecten op een innovatieve wijze met elkaar gecombineerd. Bovendien is de betrokkenheid van bewoners of gebruikers bij de ontwikkeling en uitvoering van projecten een belangrijk criterium.

Inschrijving tot en met 31 mei

U kunt tot en met 31 mei meedoen met uw eigen project of organisatie, maar ook een ander voordragen voor een award. Schrijf u hier direct in of draag een ander voor.

Meer informatie over de awards is te vinden op www.duurzaambouwenawards.nl.

Gemeenten verduurzamen de gebouwde omgeving: 3 voorbeelden!

Voor gemeenten hebben we het afgelopen jaar een belangrijke bijdrage geleverd bij het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Hoe pakken wij deze opgaven samen aan? We lichten drie voorbeelden uit.

Transitievisies voor Venlo en Meierijstad

Eind april is de definitieve Transitievisie Warmte van de gemeente Venlo vastgesteld. In dezelfde periode is ook de tussenversie van de Transitievisie warmte van de gemeente Meierijstad goedgekeurd. Beide visies kenmerken zich door het integrale karakter: behalve de warmtetransitie zijn ook klimaatadaptatie en circulariteit meegenomen in beide visies. Door concrete handvatten te bieden stellen we de gemeenten en haar bewoners in staat heldere keuzes te maken bij het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. De gemeente Venlo werkt inmiddels intensief aan de concretisering van de visie binnen een proeftuin aardgasvrij. De gemeente Meierijstad stelt in december de definitieve Transitievisie vast.

Routekaart gemeentelijk vastgoed gemeente Zuidplas en Leidschendam-Voorburg

Alle gemeenten in Nederland werken aan de verduurzaming van het eigen vastgoed. Goed voorbeeld doet goed volgen, maar levert ook veel op. W/E adviseurs heeft de CO2-routekaart ontwikkeld, waarmee op basis van de huidige situatie en het toepassen van verschillende maatregelpakketten per gebouw de CO2-reductie in beeld wordt gebracht. Gecombineerd met financiële indicaties over investeringen en besparingen, biedt de CO2-routekaart goede input voor het strategisch voorraadbeheer van gemeentelijk vastgoed. De CO2-routekaart zetten we in voor analyses, simulaties en monitoring van de verduurzamingsopgave Een gedegen analyse op voorraadniveau is een belangrijke eerste stap op weg naar een CO2-neutrale gebouwvoorraad.

verduurzamen gebouwde omgeving

Actueel duurzaam bouwen beleid  in Delft en Nieuwegein

De veranderingen in de wettelijke normen rond bouwwerken vraagt van gemeenten een herijking van de duurzaamheidsambities. In hoeverre zijn de vastgestelde doelen nog ambitieus? Missen er nog onderwerpen in het vastgestelde beleid die toegevoegd moeten worden? En hoe kunnen we de ambities en doelen meetbaar maken?

Het afgelopen jaar heeft W/E adviseurs meerdere gemeenten geholpen bij het actualiseren van het duurzaam bouwen beleid. Hierbij hebben we onze kennis over de actuele thema’s ingebracht in de gesprekken met de medewerkers van de gemeente en met hen verkend welke ambities realistisch en uitdagend zijn. We hebben de ambities vertaald naar haalbare scores die de gemeente wil afspreken met ontwikkelaars en bouwers die in de gemeente actief zijn. Maar ook hebben we de ketenpartners van die gemeenten betrokken in het uitzoeken van een werkwijze die leidt tot concrete resultaten. Op die manier helpen we gemeenten hun beleid vorm te geven volgens de laatste inzichten. Zo blijven gemeenten als belangrijke schakel in de ruimtelijke ontwikkeling partijen uitdagen om duurzame projecten te ontwikkelen. Delft en Nieuwegein laten zien dat dit kan leiden tot mooie resultaten.

Heeft u ook een vraag of zit u met een complexe opgave? Stichting W/E adviseurs werkt al meer dan 40 jaar aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Wilt u meer weten of eens kennismaken, neem dan contact op met Ruud van Vliet.

Potentie circulaire geveleconomie

In 2020 is het onderzoek ‘Verkenning producentenverantwoordelijkheid voor de gevelbouw’ afgerond; dit onderzoek was door het kabinet aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal toegezegd. Uit deze verkenning bleek een enorme potentie voor circulair bouwen én CO2-reductie, melden de gezamenlijke gevelbrancheorganisaties.

Dit onderzoek biedt een basis voor de Roadmap en het Ketenakkoord. Het consortium onder leiding van Alba Concepts bestond uit Copper8, Frontwise Facades, Excess Materials Exchange, Houthoff en Stichting W/E adviseurs duurzaam bouwen.

Het onderzoek bestond uit twee onderdelen:

1. Het haalbaarheidsonderzoek

Het haalbaarheidsonderzoek heeft geresulteerd in concrete aanbevelingen waar de bedrijven en branches mee aan de slag kunnen.

2. Bepaling potentie van een circulaire geveleconomie

De potentie van een circulaire geveleconomie is bepaald aan de hand van drie scenario’s. Deze scenario’s zijn samengesteld op basis van kansen, barrières en daarbij horende aanbevelingen en oplossingsrichtingen uit het haalbaarheidsonderzoek. Ook is de impact van keuzes voor verschillende circulaire businessmodellen in het onderzoek meegenomen.

Inmiddels is het volledig onderzoek, de publiekssamenvatting als het nieuwsbericht voor iedereen beschikbaar.

W/E en IGG: samen halen we meer duurzame waarde uit een investering

Hoeveel kost duurzaam bouwen en wat levert het op in de toekomst? Adviesbureau IGG Bouweconomie en onderzoeks- en adviesbureau stichting W/E adviseurs werken samen. Met opdrachtgevers samen zoeken ze naar hoe er maximale duurzame waarde met een investering kan worden bereikt. Duurzaam Gebouwd ging in gesprek met Djordy van Laar, projectleider en adviseur bij IGG Bouweconomie en Gerben Schuurman, senior adviseur bij W/E adviseurs over hoe zij die duurzame waarde aan kosten koppelen. Het artikel kun je hier lezen.

Jury Duurzaam Bouwen Awards 2021 is bekend

Experts en prominenten uit de wereld van de wetenschap, architectuur, overheid, bouw- en corporatiesector vormen dit jaar de jury van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2021. Dat maakt de organisatie vandaag bekend. De juryleden beoordelen projecten en organisaties die zich onderscheiden op het gebied van duurzaam bouwen. De awards worden op 1 juli 2021 uitgereikt tijdens het online Duurzaam Gebouwd Congres.

De juryleden

De zeskoppige jury bestaat uit: Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse architecten (BNA) en Esther ’t Hoen, projectleider circulaire bouweconomie van het ministerie van BZK. De wetenschap wordt vertegenwoordigd door Ellen van Bueren, hoogleraar aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Robert Koolen beoordeelt de inzendingen als voorzitter van de beleidsadviescommissie Duurzaamheid van Bouwend Nederland. Karo van Dongen, voorzitter van de Groene Huisvesters en Fred Jonker, coördinator Klimaatakkoord Gebouwde Omgeving van de VNG, completeren de jury.

Drie awards

Op 1 juli worden drie awards uitgereikt. De Gouden Kikker voor het meest duurzame project, de Circulaire Ring voor de meest duurzame organisatie en de publieksprijs. De laatste wordt gekozen tijdens het congres. U kunt uw eigen project/organisatie voordragen of een ander. De categorie ‘projecten’ heeft betrekking op bouwprojecten die vooroplopen op het gebied van innovatie en duurzame thema’s als energie, circulair materiaalgebruik en gezondheid. De meest duurzame organisatie laat zien dat ze zowel in beleid en visie als in de uitvoering duurzaam bouwen succesvol toepast. Aanmelden voor de awards kan tot en met 31 mei 2021.

Initiatiefnemers

W/E adviseurs, abcnova, Duurzaam Gebouwd en FSC Nederland zijn de initiatiefnemers van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards. De awards komen tot stand dankzij ondersteuning van Bouwend Nederland en het ministerie van BZK.

Meer informatie over de jury en de inschrijving: www.duurzaambouwenawards.nl